Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/18072 K.2015/20904

MİLLİ EĞİTİM TEMEL KANUNU (1739) Madde 47

SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) (506) Madde 79

SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU (5510) Madde 4

SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU (5510) Madde 86

ADLİ YARGI İLK DERECE MAHKEMELERİ İLE BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YETKİLERİ HAKKINDA KANUN (5235) Geçici Madde 2

HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) (6100) Madde 373

YARGI HİZMETLERİNİN ETKİNLEŞTİRİLMESİ AMACIYLA BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI VE BASIN YAYIN YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARA İLİŞKİN DAVA VE CEZALARIN ERTELENMESİ HAKKINDA KANUN (6352) Madde 40

İŞ MAHKEMELERİ KANUNU (5521) Geçici Madde 2

"İçtihat Metni" Davacı F.. B.. adına Av. M.. S.. İle davalı SGK Başkanlığı adına Av. N. A. T. Ergin, M.. B.. adına Av. Z.. U.. ve ..... A.Ş adına Av. M.. A.. arasındaki dava hakkında Diyarbakır 2. İş Mahkemesince verilen 30.5.2014 gün ve 2011/278 E – 2014/285 K sayılı hükmün, Dairemizin 26.1.2015 tarih ve 2014/25164E – 2015/1206 K sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrası, Mahkemenin verdiği 14.5.2015 gün ve 2015/164 E – 2015/305 K sayılı karar ile önceki kararında 6100 sayılı HMK’nın 373/(5). maddesi uyarınca direndiği anlaşılmış olmakla ve direnme üzerine yapılacak işlemlerin neler olduğu 6100 sayılı HMK’nın 373. maddesinin (5). fıkrasında. “İlk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi kararında direnirse, bu kararın temyiz edilmesi durumunda inceleme, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca yapılır.

(6.) fıkrasında da; “(6) Hukuk Genel Kurulunun verdiği karara uymak zorunludur.” şeklinde ifade edilmiş olmakla birlikte 5 Temmuz 2012 gün ve 28344 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava Ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanunun 40. maddesi ile 5521 sayılı Kanuna eklenen geçici 2. maddedeki.

“Bölge adliye mahkemelerinin, 5235 sayılı Kanunun geçici 2. maddesi uyarınca Resmî Gazete’de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, Yargıtayın bozma kararlarına karşı verilen direnme kararının temyizi halinde dava dosyası, önce kararı veren daireye gönderilir. Direnme kararları daireler tarafından öncelikle incelenir.

Kararı veren daire, direnmeyi yerinde görürse kararı düzeltir; yerinde görmezse talebi on gün içinde Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna iletir.” şeklindeki düzenleme karşısında, direnme kararının süresi içinde temyizen incelenmesi davalılar M.. B.. ve .... A.Ş avukatlarınca talep edilmesi üzerine Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Dava, davalılardan M.. B..na bağlı Halk Eğitim Merkez Müdürlüğünde, belli dönemlerde de ....Holding A.Ş.de halı usta öğreticisi olarak tam gün ve ayda 30 gün süre ile çalışmasına rağmen hizmetlerinin eksik bildirildiğini belirterek Halk Eğitim Merkezi Müdürlükleri ile ....

Holding A.Ş.de çalıştığı dönemlerde eksik hizmet sürelerinin tespiti istemine ilişkin olup, Mahkemece; “...dinlenen tanık beyanlarına göre davacının çalışmasının tam gün üzerinden olduğu, hafta içi 08:00-17:00 cumartesi günleri de 09:00-13:00 saatleri arasında çalıştıkları buna göre davacının hafta da 54 saat çalıştığı ve ücretinin aylık olarak ödendiği,

davacının davalı yanındaki çalışmasını bitirdikten sonra başka biryerde çalışmasına imkan bulunmadığı ve nedenle davacının çalışmasının kısmi nitelikli değil tam zamanlı olarak kabul edilmesi gerektiği davacı ve davacı gibi çalışan usta öğreticilerin kapsamında oldukları mevzuat çerçevesinde tam zamanlı çalıştıklarının kabulü mümkün olmamasına rağmen davacının tam zamanlılar gibi çalıştığı davacı gibi usta öğreticilerin sigortalıkları bakımından yaşanan problemin mevzuatta yapılan değişiklikle çözülmeye çalışıldığı ve usta öğreticilerin hizmetlerinin aylık 30 gün üzerinden kuruma bildirilmesi uygulamasına geçildiği dolayısı ile davacının

çalışmasının partime çalışma olarak kabul edilemeyeceği ve tam gün çalıştığının kabulünün gerektiği diğer taraftan davalı ... Holding ile diğer davalı MEB arasında yapılan protoköl gereği o yıl için MEB' e ayrılan ödenek bittiğinde davalının sigortasının diğer davalı tarafından bildirilmesi gerektiği ancak diğer davalı ...

Holding tarafından bildirilmesi gereken sürelerin tamamının davalı SGK 'ya bildirilmediği davacının eksik bildirilen sürelerinin tespiti gerektiği” gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen hükmün Dairemizce. “Davanın yasal dayanakları, 506 sayılı Kanunun 79/10., 5510 sayılı Kanunun 4/2-f, 86/9., 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 47. maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu ve M.. B..

Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi İle Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik hükümleri olup usta öğreticilerin çalışma esasları ve çalışmaları sırasında tabi olacakları statü, bu mevzuat kapsamında ayrıntılı düzenlendiği,çalışmaların gerçekleştiği işyeri kamu kurumuna ait olmakla, bu tür çalışmaların kayıtlara geçirilip ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğundan, resmi kayıt ve davacının imzasını taşıyan belge içerikleri ile çelişkili tanık anlatımlarına değer verilemeyeceği, tam gün esası ve aylık karşılığı olmayan çalışmaların,

günlük çalışma saatine göre ve kısmi zamanlı çalışma olması nedeniyle bu çerçevede değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği,bununla birlikte bu şekildeki bir çalışma ilişkisinde, tam süreli çalışmaya ilişkin hakların doğduğu kabul edilemez ise de yasa ve sözleşmelerde belirtilen sınırlamalara aykırı, tam süreli iş sözleşmesinin unsurlarının gerçekleştiği bir çalışma durumunun eylemli olarak oluştuğunun iddia edilip kanıtlanması da olanaklı olduğu,

ancak, bu yöndeki iddia, resmi belgelerde belirtilen ders saatlerinden sonra kursta kalmanın haklı gerekçesinin bulunması ve tam süreli (ayda 30 gün süreyle) çalışma olgusu, hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin niteliği gözetilerek araştırılmalı, resmi kurum niteliğine sahip işveren yönünden ücret ödemelerinin kayıtlara dayalı olması gerektiği dikkate alınmalı, günlük plân defterleri, yoklama ve ders defterleri içerikleri ile Kurum kayıtlarına yansıyan bilgilerin aksinin kanıtlanmasına yönelik delillerin hüküm kurmaya elverişli olup olmadığı denetlenmesi gerektiği belirtilerek M..

B.. ile .... Halı A.Ş.

Genel Müdürlüğü arasında Halıcılık ve Kilimcilik Kursları Düzenlenmesine dair protokol düzenlendiği anlaşıldığı, protokolün celbi ile, uyuşmazlık konusu 13 yıllık sürede gerekirse dönemlere de ayrıştırmak suretiyle çalışmaların işyeri olarak nerede gerçekleştiği, hizmet akdinin tarafının ve böylelikle işverenin/işverenlerin kim olduğu belirlenmeli, hizmetlerin anılan davalılar arasında düzenlenen protokollere dayanması, buna göre usta öğreticiler ile ilgili yükümlülüklerin Halk Eğitim Merkezi Müdürlüklerine yüklenmesi,

Bakanlığın ödeneğinin bitmesi durumunda usta öğreticilerin ücretlerinin Sümer Halı Genel Müdürlüğü tarafından ödeneceğinin belirtilmesi karşısında, söz konusu davalılar arasındaki hukuki ilişki açıklıkla ortaya konulmalı, buna ilişkin varsa diğer bilgi ve belgeler getirtilmeli, aralarında asıl işveren - alt işveren veya vekalet ilişkisinin olup olmadığı, ...

Holding A.Ş. bünyesinde geçtiği ileri sürülen çalışmalarla ilgili görevlendirmelerin kim tarafından yapıldığı, hizmet yerine getirilirken emir ve talimatların kimden alındığı, izin, sevk vb. işlemlerin kim tarafından gerçekleştirildiği, yapılan iş ve çalışma şekli ile ilgili tasarrufta bulunma yetkisinin kimde olduğu,

hizmetlerin ayrı ayrı her iki işverene bağlı olarak geçip geçmediği hususları saptanmalı, çalışma saat ve süreleriyle ilgili olarak ise açıklanan kanıtlama yöntemi izlenerek irdeleme yapılmalı, ders ve yoklama defterleri, ücret bordroları, puantaj kayıtları, ödeme belgeleri vb. yazılı deliller getirtilmeli, günlük ve haftalık çalışma saatleri tespit edilmeli, resmi belgelerde belirtilen ders saatlerinden sonra kursta kalmanın haklı gerekçesinin bulunup bulunmadığı yöntemince değerlendirilmeli, toplanan kanıtlardan elde edilecek sonuca göre hüküm kurulması” gerekçesiyle bozulduğu belirgin bulunmakla,

bozma ilamı gerekçesindeki açıklamalar gözetildiğinde, Mahkemenin direnme kararı yerinde görülmediğinden talebin on gün içinde Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna iletilmesi gerekmiştir.