Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/18297 K.2015/20583

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.01.1995-25.05.2012 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde hizmet akdine tabi olarak geçen ve davalı K...'a bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. Yargılama sırasında resmi belge veya yazılı delil esas ise de; somut bilgilere dayanması ve inandırıcı olmaları koşuluyla tanık beyanları ile de ispatı mümkündür.

İnceleme konusu davada istem aynen hüküm altına alınmış ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir. Bu bakımdan; öncelikle davalı işverene ait iki ayrı mağaza olduğu iddia edilmekle bu işyerlerinin Kuruma ayrı ayrı tescilli olup olmadığı ve davacının çalışmalarının hangi işyerinde geçtiği tespit edilmeli, farklı sicil numarasında tescilli bir işyeri varsa bu işyerinin uyuşmazlık konusu tarihleri içerir dönemsel sigorta primleri bordroları Kurum'dan getirtilmeli ve anılan bordrolarda bildirimleri yapılan sigortalıların hizmet cetvelleri

getirtilerek bilgi ve görgüsüne başvurulmalı, davalıya ait işyerinde 03.10.1995 tarihinde yapılan SGK denetiminde davacının çalışması tespit edilemediğinden, davacıdan ve davalı işverenden buna ilişkin beyanları sorulmalı, denetimin hangi mağazada yapıldığı,

işverene ait her iki mağazayı kapsayıp kapsamadığı araştırılmalı, dosyada çalışmaların geçtiği belirtilen işyerinin 1999 depremi sonrasındaki dönemde bir süre kapalı kalıp kalmadığı konusunda farklı beyanlar bulunduğundan, bu hususun, işverenin vergi kayıtları, işyerine ilişkin ticari defterler gibi resmi kayıtlardan, Belediye’den ve kolluk güçleri aracılığıyla yapılacak araştırma ile açık bir şekilde ortaya konulmalı, davacının Sakarya 1. İş Mahkemesi’nin .../...E. .../...K. sayılı dosyasında tanık sıfatıyla alınan ifadesinde işyerinin deprem nedeniyle bir süre kapalı kaldığına ilişkin beyanı göz önünde bulundurulmalı,

işyerinin deprem sonrasında faaliyet gösterdiği tespit edilse dahi davacının bu dönemde çalışmasına ara verip vermediği belirlenmeli, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, çalışma kesintili gerçekleşmiş ise hak düşürücü süre yönünden irdeleme yapılmalı, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.