Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/1888 K.2017/1123

Davacı, hukuka aykırı olarak 5084 sayılı Kanun ile getirilen teşvik indiriminden yararlandırılmaması sebebiyle kuruma yersiz olarak ödediği primlerin istirdadını talep etmiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacı şirketin 5084 sayılı Yasa uyarınca teşvik priminden yararlandırılmaması nedeniyle kuruma yersiz olarak ödediği primlerin iadesi istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı olan 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun, "Sigorta Primi İşveren Hissesi Teşviki" başlıklı 4. maddesi; “31/12/2012 tarihine kadar uygulanmak üzere 2 nci maddenin (a) bendi kapsamındaki illerde;

a) 1.4.2005 tarihinden itibaren yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, en az on işçi çalıştırmaları koşuluyla, bu iş yerlerinde çalıştırdıkları işçilerin,

b) (Değişik: 28/3/2007-5615/24 md.) 1.4.2005 tarihinden önce işe başlamış olan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinden asgarî on işçi çalıştıranların iş yerlerinde fiilen çalışan işçilerin,

Prime esas kazançları üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 72 ve 73 üncü maddeleri uyarınca hesaplanan sigorta primlerinin işveren hissesinin; organize sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamı, diğer yerlerdeki iş yerleri için yüzde sekseni Hazinece karşılanır.

Hazinece karşılanacak tutar, işçi sayısı ile Sosyal Sigortalar Kanununun 78 inci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırına göre hesaplanan işveren hissesi prim tutarının çarpımı sonucu bulunacak değer üzerinden, yukarıda belirtilen oranlara göre saptanan tutarı aşamaz.

İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Kuruma verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin işçi hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır.

Bu maddeye göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Kuruma yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir.” düzenlemesini içermektedir.

5084 sayılı Yasa'nın 7. maddesinin g bendi ise, “Kamu işletmeleri hakkında 4. madde hükmü uygulanmaz.” düzenlemesine haiz olup uyuşmazlık da davacı şirketin kamu işletmesi olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.

Somut davada davacı şirketin hisselerinin %96’sı Şanlıurfa Belediyesi’ne, %1’i Akçakale Belediyesi’ne, %1’i Birecik Belediyesi’ne, %1’i Harran Belediyesi’ne, %1’i Hilvan Belediyesi’ne ait olup, kamu işletmesi olduğu anlaşılmakla, 5084 sayılı Yasa'nın 7/g. maddesi uyarınca teşvik indiriminden yararlanamayacağı belirgindir. Bu sebeple davacının talebin reddine karar verilmesi gerekirken, Mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar vermesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.