Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/2000 K.2015/6451

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamda belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava 5510 sayılı Kanunun geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanunun 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

506 sayılı Kanunun 4. maddesinde “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. ”Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Sigortalının taraf olduğu hizmet akdinin hangi işverenler tarafından düzenlenmiş olduğu tespit edilip, hizmet tespitine yönelik davanın, anılan Yasanın 79/10. maddesine göre, sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltmesi gerekir.

Husumet konusu kamu düzeni ile ilgili olup, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 116. (mülga HUMK 187.) maddesinde yer alan ilk itirazdan olmadığından davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargıtay’ca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur.

Eldeki dosyada, davacı, davalı ... işyerinde ırmak temizleme işinde 20.4.1994-30.4.1994 tarihleri arasında çalıştığını, davalı Kuruma bildiriminin yapılmadığını hizmetinin tespitini talep ettiği, Mahkemece, davada usulune uygun taraf sıfatı kazandırılmayan ... İl Özel İdaresi yönünden verilen süreyerağmen davaya dahil edilmemesi sebebiyle usulden reddine, tüzel kişiliği sonaeren belediye başkanlığı yönünden davanın kabulüne karar verildiği, husumetin gerçek hasma yönetilmediği anlaşılmaktadır.

Davalı ... Başkanlığının 6360 sayılı yasanın geçici 2. maddesi ile köye dönüştürdüğü, tüzel kişiliği kaldırılan belediyenin tüm personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları il özel idaresine devredildiği, mahkemelerde süren davaları ile belediye olarak faaliyet gösterdiği döneme ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda, muhatap ilgili il özel idaresi olduğunun belirtildiği,ek 27 listede davalı belediyenin merkeze bağlandığı anlaşılmaktadır.

12.11.2012 tarihinde kabul edilen ve 06.12.2012 tarih ve 28489 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6360 Sayılı ''On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un'' geçici 2. maddesi gereğince davalı ...'nın tüzelkişiliği kaldırıldığından, hakkında davanın kabulü yönünde hüküm kurulması hatalıdır.

Davalı ...'nın tüzelkişiliği 6360 sayılı kanun ile ortadan kaldırıldığından, 10.6.2014 tarihli ihbar dilekçesinin davaya katılma dilekçesi olarak değerlendirilerek, HMK. 124/2 maddesi dikkate alınmak suretiyle...

İl Özel İdaresinin davaya dahil edilerek, taraf teşkili sağlandıktan sonra davalı işverenin kamu kurumu olduğu ve kamu kuruluşlarındaki çalışanların kayıtlara geçirilmesinin ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılmasının asıl olduğu da göz önünde tutularak, davacı adına itilaf konusu dönemde ödeme yapılıp yapılmadığı ve çalışmaya ilişkin resmi kayıtların devredilen İl Özel İdaresinden celp edilerek, gösterecekleri bütün deliller toplandıktan sonra, yapılacak değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve sair hususlar incelenmeksizin hüküm bozulmalıdır.