Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/20695 K.2018/9961

Dava, resen tahakkuk ettirilen prim borcunun iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya kapsamı incelendiğinde, davacıya ait işyerinin, 01.06.2006 tarihinden itibaren “maden taşı öğütme ve paketleme işi” konusunda faaliyette bulunmasına karşılık, bu işte çalışan sigortalıların inşaat işine ait işyerinden bildirilmesine devam edildiği ve primlerin de bu işkolu üzerinden yatırıldığının tespit edilmesi üzerine yapılan iş, 01.06.2006-30.09.2008 tarihleri arası için “199 kodlu diğer metal olmayan maddelerin istihracı ve maden arama işleri” işkolunun altında yer alan 1992 asfalt, bitum, asbest, alçı taşı, amyat, mika, kuart,

zımpara ve lüle taşı gibi metal olmayan maddelerin istihracı ve bunlarla ilgili işler kısmında değerlendirilerek, işin tehlike sınıfı X, prim derecesi %6 olarak belirlendiği, 01.10.2008 – 01.10.2013 dönemi için ise “0899 başka yerde sınıflandırılmamış diğer madencilik ve taş ocakçılığı, madenciliği destekleyici hizmet faaliyetleri” kısmında değerlendirilerek, işin tehlike sınıfı X, prim nispetinin de %5,50 olarak hesaplama yapılarak tahakkuk ettirilen prim işleminin iptali için işbu davanın açıldığı,

mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmış ise de, söz konusu hüküm eksik araştırmaya dayalıdır.

İlgili bilirkişi raporunda, “Davacı şirketin, ...’ın iki minerali olan huntit ve hidromanyetizi, çeşitli oranlarda içeren ... İlçesi... Köyünde maden ocakları bulunduğu, - Bu ocaklardan çıkartılan hammaddelerin davacı şirketin... Organize Sanayi Bölgesinde kurulu tesisine getirildiği, hammaddelerin burada kurutulup öğütüldüğü ve sınıflandırılarak UltraCarb üretildiği ve 1000 kg.lık big-baglar ve 15-25-50 kg.lık paketlemelerinin yapıldığı,

… - Maden ocak işletmelerinin genel/anlamda açık veya kapalı işletme sistemleri ile tabiatta yer kabuğunda bulunan cevherlerin çıkarıldığı işyerleri olup, keşfi yapılan işyerinin maden ocağı, yani maden işletmesi değil, buraya .../Acıpayam İlçesi ocaklarından getirilen madenin bir dizi işlemlerle öğütülüp mikronize hale getirilerek, müşteri taleplerine göre büyük çuvallama (big-bag) veya küçük paketler (15-25-50 kg) yapılıp buradan alıcılara sevk edildiği bir işyeri olup, maden ocağı olmadığı." hususları belirtilerek,

"...davacı şirkete ait işyerinin 01.06.2006 – 30.09.2008 tarihleri arasında (31.03.1981 tarih, 17296 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Bakanlar Kurulu'nun 18.03.1981 tarihli, 8/2569 sayılı kararında öngörülen “1992” işkolu kodunun prim oranı % 6, tehlike sınıfı X olarak değil) aynı Kararnamenin 199 Grup ve 1994 Grubunda yer alan;

müstakilen yapılan maden ve cüruf temizleme ve ayıklama İşlerine İlişkin II tehlike sınıfı ve % 2 prim nispetine, 01.10.2008 – 01.09.2013 tarihleri arasında da (29.09.2008 tarih, 27012/2. mükerrer sayı ile Resmi Gazetede yayınlanan 2008/14173 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan kısa vadeli sigorta kolları prim tarifesine göre “0889-90 işkolu kodunun prim oranı:% 5.50, tehlike sınıfı: X üzerinden değil) 089 kodlu “Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Madencilik ve Taş Ocakçılığı” işkolu kodu altındaki 0897 kodlu “Müstakilen Yapılan Maden ve Cüruf Temizleme, Ayıklama İşleri” işkolu kodu ve II tehlike sınıfı,

%1,50 prim oranına tabi olması gerektiği..." değerlendirilmesinde bulunulduğu belirtilmiş ise de, mahkemece yapılması gereken, davalı Kurum tarafından bu tehlike sınıfı ve prim oranı tespitinde dikkate alınan unsurlar ayrıca ve açıkça sorulmalı, bilirkişi marifetiyle tespit edilen ...

Köyünde maden ocağı işyeri ile davalı işyerinin ayrı işyerleri olup olmadığı yine davalı Kurumdan sorularak tespit edilmeli ve varsa bu işyerine ait bilgiler ikmal edilmeli, ayrı işyeri olmaları durumunda, ... ilindeki işyerinin tehlike sınıf ve derecesi ile prim oranının ne olduğu belirlenip bu çerçevede davalı işyerinin tehlike sınıf ve derecesi ile prim oranının tespiti yoluna gidilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.