Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/20992 K.2015/22273

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

506 sayılı Kanunun 4. maddesinde ‘sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler’ işveren olarak tanımlanmıştır. ‘Çalıştıran’ olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen ‘işvereni’ ifade etmektedir. Hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmada, kısacası, davanın sübutu ve verilen kararın infazı açısından, işverenin kim olduğunun bilinmesinde yasal zorunluluk vardır bu nedenle, sigortalının taraf olduğu hizmet akdinin hangi işverenler tarafından düzenlenmiş olduğu tespit edilip, hizmet tespitine yönelik davanın, anılan Yasa'nın 79/10. maddesine göre, sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltmesi gerekir.

İncelenen dosyada; davacı, sorumlu müdür ve ses teknisyeni olarak çalışmaya başladığı K... G... K... B... G... Tur. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin ünvanının Ç... G... K... Ltd. Şti. olarak değiştirildiğini, bu işyerinde 1999/Mart tarihinden 21.04.2006 tarihine kadar çalıştığını, daha sonra firmanın S...E...O... Tur. Ltd. Şti'ne devrolduğunu, beyan ederek, 1999/Mart tarihinden 21.04.2006 tarihine kadar çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece, davacının 20.03.1999 - 13.04.2000 ve 05.07.2001 - 21.04.2006 tarihleri arasında davalı S...E... Org. Ltd. Şti. çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davacının hizmet döküm cetvelinde talep konusu dönemde dava dışı 2000/1., 2., 3. dönemlerde S...Y...R... G... işyerinden, 2000/3., 2001/1., 2. dönemlerde K...Tur. San. ve Tic. A.Ş. işyerinden, 2002/3. Dönemle 01.04.2005 tarihleri arasında Ç... G...Kulübü Ltd. Şti. işyerinden eksik bildirimlerinin bulunduğu, Mahkemece, dava dışı K... G...K... B.. G...Tur. Taah. Tic. Ltd. Şti., Ç... G... K... Ltd. Şti., S...Y...R...G..., K... Tur. San. ve Tic. A.Ş. ve davalı S... Eğl. Org. Tur. Ltd. şirketleri arasındaki bağlantının, devir veya ünvan değişikliği olup olmadığının araştırılmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında. Mahkemece, davacının dava dilekçesinde belirtiği dava dışı K...G...K... B... G... Tur. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve Ç... G...K...Ltd. Şti şirketi ve hizmet döküm cetvelinde talep konusu dönemde bildirimlerin olduğu S...Y....R...G..., K... Tur. San. ve Tic.

A.Ş. ile davalı şirket arasındaki organik bağlantı, devir veya ünvan değişikliği olup olmadığı, şirketlerin tescil tarihleri ilgili ticaret sicil memurluğundan sorulup ilgili belgeler istenmeli, söz konusu işyerini davalı şirketin ne zaman işletmeye başladığı vergi dairesinden araştırılmalı, davalı şirketin 01.11.2008 tarihinde kapsama alındığı gözetilerek, şayet ünvan değişikliği veya devir olgusunun belirlenmesi halinde, davacının hizmet döküm cetvelinde kısmi bildirimlerinin bulunduğu gözetilerek,

talep edilen tüm dönemi kapsar şekilde bordrolar istenmeli, davalı K...'a verilmiş dönem bordrolarından kayden çalışması görünen ve uyuşmazlığa konu dönemi kapsar şekilde çalışması bulunan bordro tanıklarından kanaat edinmeye yetecek kadarının re’sen belirlenerek, beyanlarına başvurulmalı;

talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde, sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davacının davalı işveren şirkette hangi tarihlerde çalıştığı, sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği, ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı, Emniyetten talep konusu dönemde eğlence yerinin müdürünün kim olduğu çalışanları sorulmalı;

toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı K... vekillinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.