Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/22721 K.2016/10052

Dava,...sigortalılık süresinin iptali ile yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava dosyası incelendiğinde, davacının, 01.02.2001-18.02.2003 tarihleri arasında ödemiş olduğu isteğe bağlı sigorta primlerinin... prim borçlarına mahsup edilmesini, zira davalı Kurumun kendisini bu dönemlerde zorunl...sigortalısı olarak kabul ettiğini, geri kalan prim borcunun 6111 sayılı yasa kapsamında yapılandırılmasına dair tespit kararı verilmesini, 29.08.2003-17.12.2004 tarihleri arasında zorunlu Bağkur sigortalılığının iptali ile son yedi yıldaki en fazla hizmetin 506 sayılı yasa kapsamında geçtiğinden bahisle 01.09.2005 tarihinden itibaren aylık bağlanmasını talep ettiği, mahkemece feragat nedeni ile davanın reddine karar verildiği,

feragat dilekçesinin incelenmesinde, “…01.09.2005 tarihinden itibaren aylık bağlanması için açmış olduğum hizmet tespit davasından feragat edilmesi gerektiği beyan edildiğinden iş bu hizmet tespiti davamdan feragat edilmesi gereği duyulmuştur… emekli aylığımın 01.09.2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere bağlanması koşulu ile açmış olduğum hizmet tespit davamdan feragat ettiğime dair derkenar yazısının dilekçeme yazılmasını saygılarımla arz ve talep ederim.” ibarelerinin yer aldığı, davacının aylık bağlanma talebinden feragat etmediği,

sadece belirtilen sürelerdeki Bağ-Kur hizmet süresinin iptaline ilişkin talebinden feragat ettiği, ödemiş olduğu isteğe bağlı sigorta primlerinin... prim borcuna mahsup edildiği, 30.12.2011-28.09.2012 tarihleri arasında yapmış olduğu ödemelerin 6111 sayılı yasa kapsamında zorunlu Bağ-Kur prim borcuna mahsup edildiği, davacıya 01.08.2015 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanaklarından 1479 sayılı Kanunun 26. maddesinde “Sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz. …” hükmü öngörülmüş olup sigortalı olmak, kamu düzenine ilişkin, kişiye bağlı, vazgeçilemez ve kaçınılamaz hak ve yükümlülük doğuran bir hukuksal statü meydana getirmektedir.

Kişilerin ve sosyal güvenlik kuruluşlarının bu statünün oluşumundaki rolü, yenilik doğurucu ve iradi bir durum değil, Kanun gereği kendiliğinden oluşan statüyü belirlemekten ibarettir. Dolayısıyla, Sosyal Güvenlik hakkında Hukuk Muhakemeleri Kanununun 307. maddesi kapsamında feragat olanaksızdır ve açıklanan sigortalılığın ve sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davadan da vazgeçilemez.

Davacı ancak, anılan Kanunun 123. maddesinde düzenlenen hakkını kullanabilir ve ileride yeniden dava açabilme hakkını saklı tutarak, davalının rızası ile davanın takibinden vazgeçebilir veya Kanunun 150. maddesi hükmü gereğince, davayı takip etmeyerek yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılması ve giderek davanın açılmamış sayılması sonucunu elde edebilir.

Şu halde mahkemece, belirtilen hususlar gözetilmek suretiyle, dosyanın esası incelenip gerek...sigortalılığının iptali ve gerekse de 01.09.2005 tarihinden itibaren aylık bağlanması talebine ilişkin olarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm sair yönler incelenmeksizin bozulmalıdır.