Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/22767 K.2018/7786

,,,,,

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı tarafından tavzih istemiyle verilen 16.10.2015 tarihli dilekçe üzerine yerel mahkemenin 16.10.2015 tarihli ek kararıyla davacının tavzih talebinin reddine karar verilmiş olup, tavzih talebinin reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü

1-Davacı, dava konusu ödeme emirlerinin iptaline, maaşına konulan haczin iptaline ve davalı Kurum tarafından maaşından tahsil edilmiş olan 22.491,00 TL'nin kanuni faiziyle birlikte tarafına iadesine karar verilmesini talep etmiş, Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu ödeme emirlerinin iptaline, 22.491,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, davacının hüküm fıkrasına "haciz konma işleminin iptaline" ibaresinin eklenmesi yönündeki tavzih talebi de talebin temyiz konusu oluşturduğundan bahisle HMK 305/2. maddesi gereğince reddedilmiştir.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun 455. maddesine göre “Hüküm müphem ve gayrivazıh olur veya mütenakız fıkraları ihtiva ederse icrasına kadar iki taraftan her biri iphamın tavzihini ve tenakuzun ref’ini isteyebilir.” düzenlemesi karşısında, gerekçe ile hüküm arasındaki belirgin maddi hata nedeniyle hatanın, hükmün tavzihi yoluyla giderilmesi ve hüküm fıkrasına "yasal dayanağı olmayan haczin iptaline" ibaresinin eklenmesi gerekirken yazılı şekilde tavzih talebinin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-İşin esasına gelince;

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 80'nci maddesindeki "Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşların tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." düzenlemesi,

506 sayılı Kanunun 84'ncü maddesindeki "Yanlış ve yersiz olarak alınmış olduğu anlaşılan primler, alındıkları tarihlerden on yıl geçmemiş ise, hisseleri oranında işverenlere ve sigortalılara geri verilir. İşverenlere geri verilecek primler için Kurumca kanuni faiz de ödenir. Bu faiz, primin Kuruma yatırıldığı tarihi takibeden aybaşından iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanır.

Primleri geri verilenlere, primleri iptal edilen çalışmaları dolayısiyle, Kurumca iş kazalariyle meslek hastalıkları sigortasından yapılmakta olan yardım ve ödemeler durdurulur. Hastalık, Analık, Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarından yapılmakta olan yardımlar ile verilmekte olan ödenek ve aylıklar ise, ilgililer bu sebeple gerekli yardım, tahsis ve ödeme şartlarını yitirmiş olurlarsa durdurulur.

Şu kadar ki, daha önce sağlanan yardımlara ait giderler ilgililerden geri alınmaz." düzenlemesi, 5510 sayılı Kanunun 88'nci maddesindeki "Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." düzenlemesi,

5510 sayılı Kanunun 89'ncu maddesindeki" (Değişik fıkra: 17/04/2008-5754 S.K./53. mad) Sigortalının çalıştırıldığı işyeri aktif veya pasifi ile birlikte devralınır veya intikal ederse ya da başka bir işyerine katılır veya birleşirse eski işverenin Kuruma olan prim ile gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarından, aynı zamanda yeni işveren de müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu hükme aykırı sözleşme hükümleri Kuruma karşı geçersizdir.

Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usûl ve esasları belirlemeye Kurum yetkilidir. Kurumun prim ve diğer alacakları süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, ödenmeyen kısmı sürenin bittiği tarihten itibaren ilk üç aylık sürede her bir ay için % 3 oranında gecikme cezası uygulanarak artırılır.

Ayrıca, her ay için bulunan tutarlara ödeme süresinin bittiği tarihten başlamak üzere borç ödeninceye kadar her ay için ayrı ayrı ..... açıklanacak bir önceki aya ait ...... cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanır. Ancak, ödemenin yapıldığı ay için gecikme zammı günlük hesaplanır.

Bakanlar Kurulu, ilk üç ay için uygulanan gecikme cezası oranını iki katına kadar artırmaya veya bu oranı %1 oranına kadar indirmeye, yeniden kanunî oranına getirmeye ve uygulama tarihini belirlemeye yetkilidir. Dava ve icra takibi açılmış olsa bile, prim ve diğer Kurum alacaklarının ödenmemiş kısmı için gecikme cezası ve gecikme zammı tahsil edilir.

Yanlış veya yersiz alınmış olduğu tespit edilen primler, alındıkları tarihten on yıl geçmemiş ise, hisseleri oranında işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara veya genel sağlık sigortalılarına veya hak sahiplerine kanunî faizi ile birlikte geri verilir. Kanunî faiz, primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından, iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanır. Ancak Borçlar Kanununun 65 inci maddesi hükmü saklıdır."düzenlemeleridir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; davacı hakkında,...... 2008/2,3,10,11,12. aylar ile 2009/1-12. ayları arası prim, işsizlik sigortası primleri ve damga vergisi borçlarından dolayı 6183 sayılı Yasaya dayalı olarak takip yapıldığı, ödeme emirlerinin davacıya tebliğ edilmediği ve davacı adına kesinleşmiş bir takip bulunmadığı anlaşılmakla yasal dayanağı olmayan haczin iptaline karar verilmelidir.

5510 sayılı Kanunun 88'nci maddesinde primlerin ödenmesinden sorumluluk için Anonim şirket yönetim kurulu üyesi olunması yeterli iken, 506 sayılı Kanunun 80'nci maddesinde ise, yönetim kurulu üyesi olunmasının yeterli olmadığı ayrıca şirket adına ödeme yetkisi olan üst yönetici ve yetkili olunması gerektiği düzenlenmiştir.

Dosya kapsamında ticaret sicili kayıtlarından davacının..... 14.04.2008-13.04.2011 tarihleri arasında temsil ve ilzam yetkisi olmasa da yönetim kurulu üyesi olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, davacı dava konusu ödeme emirlerinde...... 2008/2 ve 3. aylar hariç 2008/10,11,12. aylar ile 2009/1-12. ayları arası prim, işsizlik sigortası primleri ve damga vergisi borçlarından sorumlu olduğu açıktır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

....