Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/24288 K.2017/6680

Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, taraflar vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada; davacı Kurum tarafından, 3201 sayılı Yasa uyarınca, yurt dışında geçen 4739 sürelerini 4/1-a kapsamında borçlanarak, 261 gün yurtiçi SSK hizmeti olmak üzere 5000 gün üzerinden 1.4.2007 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa kapsamında davalıya bağlanan yaşlılık aylığının, yurt içinde 26 gün olan SSK’li çalışmasının sehven 261 gün olarak belirlenerek aylık bağlandığı, 26 gün nazara alındığında aylığa hak kazanmadığı gerekçesiyle iptal edilerek,

1.4.2007-17.12.2009 tarihleri arası dönem yönünden yersiz ödenen aylıklar ve işlemiş yasal faizi yönünden, davalı aleyhine başlatılan ilamsız takibe, davalı yan tarafından süresinde itiraz edilmesi üzerine, itirazın iptaline, takibin devamına ve alacağın %40’ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi istenmiş, yargılama aşamasında dosyaya ibraz edilen ...

İş Mahkemesi’nin 2007/447 E. - 2010/272 K. sayılı kararında; davalı tarafından, davacı Kurum aleyhine, 3201 sayılı Yasa hükümlerine göre borçlanılan 4739 gün üzerinden 1.4.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine yönelik açılan davada, ...

İş Mahkemesince, 4739 gün üzerinden 1.4.2007 tarihinden geçerli olmak üzere, yeniden yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine yönelik hüküm kurulduğu, bahse konu hükmün, Yargıtay 21. H.D. onanarak kesinleştiği anlaşılmış. Mahkemece, davalının açtığı dava neticesinde aylığın yeniden bağlandığı ve bilirkişi raporu doğrultusunda talebinin reddine dair hüküm kurulmuştur.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun, yersiz ödemelerin geri alınmasını düzenleyen 96. maddesinde; “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmidört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan, itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.

Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır. Bu hüküm ilgili hak sahiplerinin muvafakat etmeleri kaydıyla, aynı dosyadan diğer bir hak sahibine yapılan yersiz ödemelere mahsubunda da uygulanır.

Yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanunî faizi ile birlikte hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan % 25 oranında kesilmek suretiyle uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Açıklanan yasal düzenleme çerçevesinde; Mahkemece, ... İş Mahkemesi’nin 2007/447 E. - 2010/272 K. sayılı kararında; davalı tarafından, davacı Kurum aleyhine, 3201 sayılı Yasa hükümlerine göre borçlanılan 4739 gün üzerinden 1.4.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti hükmüne istinaden ödenmesi gereken aylıklar davalı Kurumdan sorularak, davacıya 1.4.2007-17.12.2009 tarihleri arası 5000 gün üzerinden ödenen yersiz aylıklar gözetilerek, borç aslına en eskisinden başlanarak mahsup yapılması (bakiye borç kalırsa bu borca her bir ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi) gerektiği gözetilerek fark aylıklar ve yersiz ödeme tutarı belirlenerek karar verilmelidir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yanılgılı değerlendirme ile yazılı gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.