Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/25379 K.2017/812

Davacı ..., sahte oda kaydı nedeniyle aylığın iptaline ilişkin Kurum işleminin geçersizliğini, yaşlılık aylığının yeniden bağlanmasını istemiş; davacı ...'in yargılama sırasında vefatı üzerine davaya taraf olan mirasçılar ise; murislerinin yaşlılık aylığının iptaline dair Kurum işleminin iptalini istemişlerdir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

720 gün askerlik borçlanması ve 23.12.1987-25.12.2000 tarihleri arası Bağ-Kur sigortalılığı dikkate alınarak 01.01.2001 tarihi itibarıyla murise bağlanan yaşlılık aylığı, 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığa esas oda kaydının sahte olduğundan bahisle iptali üzerine eldeki davanın açıldığı, yargılama sırasında davacıların murisi 04.12.2010 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, istemin reddine karar verilmiş ise de hüküm eksik inceleme ve araşıtırmaya dayalıdır.

6552 sayılı Yasanın 58. maddesi ile 5510 sayılı Yasaya eklenen geçici 54. madde “Mülga 4355 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu, mülga 5373 sayılı Esnaf Dernekleri ve Esnaf Dernekleri Birlikleri Kanunu ve mülga 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununa göre; esnaf ve sanatkâr siciline veya odasına ya da her ikisine birden kayıtları bulunmakla birlikte üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine,

Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22/03/1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır..." hükmünü içermekte olup; anılan yasal düzenlemeyle getirilen lehe uygulamanın, sahte sigortalılıkta uygulanması mümkün değil ise de.

Mahkemece öncelikle, muris sigortalının anılan yasal düzenlemeden yararlandırılıp -yararlandırılmayacağı, yararlandırma hususunun Kurumun kabulünde olup olmadığı konusunda davacılara verilecek mehille Kuruma başvuruları sağlanmalı ve varılacak sonuca göre değerlendirme yapılmalıdır.

Şayet Kurum, muris sigortalıyı anılan yasal düzenlemeden yararlandırmak suretiyle sigortalılığa geçerlik veriyorsa 01.01.2001 tarihi itibarıyla bağlanan yaşılılık aylığının aynen geçerliliğini koruyacağı gözetilmelidir.

Şayet muris sigortalı anılan yasal düzenlemeden Kurumca yararlandırılmaz ise, bu halde muris sigortalının kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmasının olup olmadığı, ceza dosyasıda gözetilerek sahtecilik yöntemince araştırılmalı, geçerli bir Bağ-Kur sigortalılığın bulunup bulunmadığı hususları usulünce yapılacak araştırmayla belirlenmelidir.

Yapılan araştırma neticesinde, sahtecilik sabitse yapılan ödemelerin ileriye doğru isteğe bağlı sigortalı hususu değerlendirilerek karar verilmelidir.

Mahkemenin yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.