Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/2612 K.2015/6887

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davacı, murisinin 1988 yılından 04.09.1998 tarihine kadar davalı işveren nezdinde çalıştığının tespitini talep etmiş olup; mahkemece davacının murisinin davalı işyerinde bildirilenlerin dışında çalıştığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı ve çalışma iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanunun “Prim Belgeleri” başlığını taşıyan 79. maddesinin onuncu fıkrasında, yönetmelikle belirlenen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları, Kurumca saptanamayan sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak (5) yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilâm ile kanıtlayabildikleri takdirde, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının göz önünde bulundurulacağı açıklanmış olup, anlaşılacağı üzere, çalışmanın tespiti istemiyle hak arama yönünden getirilen süre,

doğrudan doğruya hakkın özünü etkileyen hak düşürücü niteliktedir ve dolması ile hakkın özü bir daha canlanmamak üzere ortadan kalkmaktadır. Fıkrada öngörülen hak düşürücü süre uygulamasında, hizmetin ara vermeksizin kesintisiz gerçekleştiği durumlarda, çalışmanın sona erdiği (işten çıkış yapıldığı) yılın sonuna karşılık gelen 31 Aralık gününden başlayarak (5) yıllık sürenin hesaplanması gerekmektedir.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında yapılan değerlendirmede, 1998 yılından itibaren (5) yıl içerisinde açılmayan işbu davada, mahkemece her ne kadar davanın kanıtlanamadığından reddine karar verilmiş ise de 1988 yılından 04.09.1998 yıllarına kadar geçen çalışma iddiasına ilişkin davacının murisinin hizmetlerini bildirir işe giriş bildirgesi ya da dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerden herhangi birinin davalı Kuruma verilmediğinin, davacının murisinin çalışmalarının davalı Kuruma bildirilmediğinin ve Kurum tarafından tespit de edilmediğinin anlaşılması karşısında, anılan döneme ilişkin istemin

hak düşürücü süreye uğradığının gözetilmeden işin esasına girerek hükmün gerekçesinde davanın kanıtlanamadığı gerekçesiyle reddine karar verildiğinin belirtilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi dikkate alınarak 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.