Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/3954 K.2016/4015

Dava, yersiz ödendiği iddia olunan yaşlılık aylıklarının istirdadı istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1-)Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-)Yurtiçi sigortalılık süreleri ile 3201 sayılı Yasa kapsamında borçlandığı 1982-1993 yılları arasında Almanya'da geçen yurtdışı süreleri gözetilerek 01.02.1994 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa hükümleri uyarınca yaşlılık aylığı bağlanan davalının, aylık bağlandıktan sonra Almanya'da çalıştığı ve işsizlik parası aldığı gerekçesiyle 2012 yılında Kurumca gerçekleştirilen işlemle 21.04.2001-20.10.2007 tarihleri arasında ödenen aylıkları yersiz sayılarak anılan dönem için tahakkuk ettirilen 10.722,17 TL yersiz aylık tutarından,

Kurumca tahsil edilen 824,70 TL mahsup edilmek suretiyle bakiye 9.897,47 TL yersiz aylık ile bunun ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ve 7,00 TL tebligat gideri iş bu davaya konu edilmiş, mahkemece yapılan yargılama sonunda istem aynen hüküm altına alınmıştır.

Davanın yasal dayanağı olan 3201 sayılı Yasanın 6. maddesinin B bendinin önceki düzenlenmesi, “Bu Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan, tekrar yurt dışında çalışmaya başlayanların çalışmaya başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren aylıkları kesilir.” şeklinde iken; 08.05.2008 tarihli Resmi Gazetede yayınlandığı gün yürürlüğü giren 5754 sayılı Yasanın 79. maddesi ile yapılan değişiklik ile, “Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanlar, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alanlar ile Türkiye'de sigortalı çalışmaya başlayanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı

bir ödenek almaya başladıkları tarihten itibaren kesilir. 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primi hakkındaki hükümleri, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlar için uygulanmaz.

Yurt içinde veya yurt dışında çalışması sona erenlerin veya ikamete dayalı bir ödenek alanlardan ödenekleri sona erenlerin, aylıklarının tekrar ödenmesi için yazılı talepte bulunmaları halinde, talep tarihini izleyen ay başından itibaren aylıkları tekrar ödenmeye başlanır.” şeklinde değiştirilmiş;

anılan maddede, Resmi Gazetede yayınlandığı 19.06.2010 tarihinde yürürlüğe giren 5997 Sayılı Yasanın 15. ile yapılan ve halen yürürlükte bulunan değişiklik sonucu, “Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanlar, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı bir ödenek almaya başladıkları tarihten itibaren kesilir.

Türkiye'de sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılmasına ilişkin hükümleri uygulanır.

Yurt içinde veya yurt dışında çalışması sona erenlerin veya ikamete dayalı bir ödenek alanlardan ödenekleri sona erenlerin, aylıklarının tekrar ödenmesi için yazılı talepte bulunmaları halinde, talep tarihini izleyen ay başından itibaren aylıkları tekrar ödenmeye başlanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Ayrıca, 3201 sayılı Yasaya 5754 sayılı Yasa’nın 79. maddesi ile eklenen ve 08.05.2008 tarihli Resmi Gazete’de yayınlandığı gün yürürlüğe giren Geçici 7. maddesinde, “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hizmet borçlanması talebinde bulunanlardan; borç tahakkuku yapılmış olanların, borç tahakkuku ile ilgili işlemleri devam edenlerin, tahakkuk ettirilen borçlarını ödeyenlerin ve borçlandıkları yurtdışı hizmetleri dikkate alınarak aylık bağlanmış olanların kazanılmış hakları saklıdır.” denilmiştir.

Somut olayda, dava dosyası içerisinde yer alan 29.01.2014 günlü Alman sigorta kurumuna ait sigorta hesabında, 22.05.2000-27.09.2003 tarihleri arası dönemde “Pflichtbeitragszeit (zorunlu prim süresi)” ve 10.03.2006-30.09.2007 tarihleri arası dönemde ise “Pflichtbeitragszeit Arbeitslosengeld II Ohne Arbeitslosigkeit (işsizlik olmadan işsizlik parası)” sürelerinin kayıtlı bulunması karşısında, 21.04.2001-27.09.2003 tarihleri arasındaki dönem ile 10.03.2006 tarihinden sonraki dönemde davacıya ödenen aylıkların yersiz sayılması gerektiğine ilişkin mahkeme kabulü yerindedir.

Buna karşın, 28.09.2003 tarihi itibariyle yurt dışında çalışmasının sona erdiği belirgin olan ve 28.09.2003-09.03.2006 tarihleri arasındaki dönemde ikamete dayalı bir ödenek aldığına dair dosyada herhangi bir bilgi ve belge de bulunmayan davalının, anılan dönemde zaten yaşlılık aylığı alması nedeniyle tekrar yaşlılık aylığı talebinde bulunmasının beklenemeyeceği de gözetildiğinde, mahkemece, 28.09.2003-09.03.2006 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istirdat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, anılan döneme ilişkin istemin kabulü yönünde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.