Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/5760 K.2016/2481

Dava, 1479 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı kabul edilmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacının, 10.07.1990 varide tarihli giriş bildirgesi ile vergi kaydı esas alınarak 06.07.1989 tarihinden itibaren Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği, 05.07.1989-08.04.1991, 11.02.1998-31.12.1999 ve 08.04.2007-25.03.2008 tarihleri arası vergi kaydının bulunduğu, sicil kaydının olmadığı, Kurumca kesintisiz sigortalı kabul edilirken 20.10.2003 tarihli işlem (döküm föyü) ile 05.07.1989-08.04.1991, 11.02.1998-31.12.1999 şeklinde vergi kaydına göre sigortalılık düzenlendiği, dosya içerisine oda kaydının getirtilmediği, davacının ilk prim ödemesinin 19.06.1990 tarihinde başladığı,

ve 1995 yılındaki iki adet prim ödemesinin (00) kodla, yani icraen yapıldığı ve 1992 yılı prim affından faydalandığı sigortalılık bilgilerinden anlaşılmaktadır. Davacı 01.05.1991-01.01.1998 tarihleri arası da 1479 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı kabul edilmesi gerektiğinin tespitini istemiş, Mahkemece, yapılan yargılama neticesinde, davanın reddine karar verilmiştir.

1479 sayılı Kanunda, 506 sayılı Kanunun 79. maddesine paralel geçmişe yönelik sigortalılık tesciline imkan veren yasal düzenleme bulunmadığından anılan sigortalılık niteliğine sahip olunmadığı döneme ait prim borçlarının daha sonraki tarihlerde Kurumca hatalı olarak geriye dönük tahsil edilmesi de ilgiliye zorunlu sigortalılık hakkı kazandırmaz.

Ancak ödemelerin icra takibi sonucu gerçekleştiği veya 06.03.1992 günü yürürlüğe giren 3780 sayılı Kanun ile 16.05.1997 tarihinde yürürlüğe giren 4247 sayılı Kanun hükümleri (af) kapsamında yatırıldığı hallerde, Medeni Kanunun 2. maddesinde düzenlenen iyiniyet kuralları çerçevesinde, Kurumun geçmişe yönelik prim borçlarını tahsil edip uzun süre nemalandırmasından sonra, anılan döneme yönelik sigortalılığın iptalinin iyiniyetle bağdaşmayacağı gözetilerek, geçmişe yönelik prim ödemelerinin kapsadığı sürenin isteğe bağlı sigortalılık süresi olarak kabulü gerekir.

Mahkemece; davacının Kurumca 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı kabul edildiği dönem belirlenerek bu süreler dışında davaya konu talep konusu dönem yönünden ödenen primlerinin, yukarıda bahsedilen anılan af yasaları kapsamında veya icraen ödenip ödenmediği usulünce araştırılmalı; araştırma sonucu 3780 ve 4247 sayılı Yasalar kapsamında veya icraen ödendiği anlaşılacak olunursa, anılan devrede 1479 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı saymanın mümkün olduğu gözetilmelidir. Af yasası kapsamında veya icraen yaptığı prim ödemeleri dışındaki ilk prim ödemesini takip eden ay başından itibaren prim ödemelerinin karşıladığı süre kadar isteğe bağlı sigortalı kabul etmek, yaşlılık aylığı şartlarını sonucuna göre değerlendirmek gerekmektedir.

Mahkemenin yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.