Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/5967 K.2015/8678

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, Kurumda 267679.35 sicil numaralı dosya ile adına tescilli birahane işyerinden, 27.08.2013 tarihli ve 134033, 134034, 134035, 134036, 134037 sayılı adına tanzim edilen ödeme emirlerinin zamanaşımı nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiş olup, mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacı ... çıkartılan ödeme emri yönünden:267679.35 sicil numaralı dosyadan gönderilen 2013/134036 takip numaralı ve 27.08.2013 tarihli ve 14007021 sayılı ödeme emri ile 1999/7 ayından tahakkuk ettirilen 1.00 TL Eğitime katkı payı, 16.08.2013 tarihine kadar hesaplanan 6,74 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 7,74 TL borcun zaman aşımından iptaline,

267679.35 sicil numaralı dosyadan gönderilen 2013/134034 takip numaralı ve 27.08.2013 tarihli ve 14006979 sayılı ödeme emri ile 1999/7. ayından tahakkuk ettirilen 38,09 TL prim, 16.08.2013 tarihine kadar hesaplanan 666,08 gecikme zammı olmak üzere toplam 704,17 TL. borcun zaman aşımından iptaline, 267679.35 sicil numaralı dosyadan gönderilen 2013/134033 takip numaralı ve 27.08.2013 tarihli ve 14006959 sayılı ödeme emri ile 2003/9 ile 2004/9 arası aylarından tahakkuk ettirilen 4667,11 TL. prim, 16.08.2013 tarihine kadar hesaplanan 11.875,69 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 16.542,80 TL borcun,

06.07.2004 tarihi öncesine ait 3124,65 TL prim, 8301,16 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 11.425,82 TL’nin zaman aşımından iptaline, 06.07.2004 ve sonrasına ait 1542,46 prim, 3.574,53 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 5116,99 TL’nin takibi

gerektiği anlaşılmakla reddine, 267679.35 sicil numaralı dosyadan gönderilen 2013/134035 takip numaralı ve 27.08.2013 tarihli ve 14006999 sayılı ödeme emri ile 2003/9 ile 2004/9 arası aylarından tahakkuk ettirilen 430,64 TL işsizlik sigortası primi, 16.08.2013 tarihine kadar hesaplanan 1097,59 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 1.528,23 TL borcun, 06.07.2004 tarihi öncesine ait 292,51 TL işsizlik sigortası primi, 777,47TL gecikme zammı olmak üzere toplam 1069,98 TL’nin zaman aşımından iptaline, 06.07.2004 ve sonrasına ait 138,13 TL işsizlik sigortası primi,

320,12 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 458,25 TL’nin takibi gerektiği anlaşılmakla reddine, 267679.35 sicil numaralı dosyadan gönderilen 2013/134037 takip numaralı ve 27.08.2013 tarihli ve 14007044 sayılı ödeme emri ile 2003/9, 2004/2, 7 aylarından tahakkuk ettirilen 21.608,00 TL idari para cezası, 16.08.2013 tarihine kadar hesaplanan 43634,48 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 65.242,48 TL.’nin takibi gerektiği anlaşılmakla reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, idari para cezası dışındaki prim, gecikme zammı, eğitime katkı payı, işsizlik sigortası primi yönünden verilen karar yerinde ise de, idari para cezasına yönelik yapılan 2013/134037 sayılı takibe konu idari para cezalarının tamamı yönünden, idari para cezalarında tahsil zamanaşımının 06.07.2004-30.09.2008 dönemi için borçlar Yasasının 125. maddesine göre, yasal ödeme süresinin bittiği 20.04.2005 tarihinden itibaren 10 yıldır gerekçesiyle tahsil zamanaşımı geçmediğinden bahisle red kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

İdari para cezaları yönünden, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 140. maddesidir. “Kurumca verilecek idari para cezaları” başlığını taşıyan 140’ıncı madde, idari para cezaları, cezayı uygulayacak makam, cezaya itiraz ve itirazı inceleyecek merci ile itiraz üzerine verilen karara karşı ilgililerce başvurulacak yargı yolu ve zamanaşımı konusunda düzenleme içermektedir.

İdari para cezasına karşı fiilin işlendiği tarihteki yasal düzenlemeye göre süresi içinde Kuruma itiraz edilmemesi veya itirazın reddine karar verilmesi halinde yine süresi içinde ilgili Mahkemeye dava açılmaması ya da ilgili Mahkemece itirazın reddine karar verilmesi hallerinde idari para cezası kesinleşir ve Kurum alacağına dönüşür. Kesinleşen idari para cezasına karşı İş Mahkemesinde menfi tespit ve itiraz davası açılamaz.

Burada söz konusu olan idari para cezasının kendisinin iptali olup, tahsili nedeniyle tanzim edilen ödeme emrinin iptali ya da borçlu olmadığının tespiti talepleri iş mahkemesinin görev alanındadır.

06.05.1993 tarih ve 3910 sayılı Yasa ile değişik 140. maddenin son fıkrasına göre idari para cezalarının tahakkuk ve tahsilatında 10 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağı düzenlenmiş, anılan fıkra 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanunun 51’inci maddesiyle, “fiilin işlendiği günden itibaren beş yıl içinde tebliğ edilemeyen idarî para cezaları zamanaşımına uğrar.” şeklinde değiştirilmiş, sonrasında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun aynı başlıklı 102’nci maddesinde, idari para cezalarının on yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu,

zamanaşımı süresinin, fiilin işlendiği tarihten itibaren başlayacağı öngörülmüştür.

Davanın yasal dayanağını oluşturan düzenlemelere göre, idari para cezalarının zamanaşımı süresi;

12.05.1993-05.08.2003 dönemindeki fiiller için 506 sayılı Yasanın 3910 sayılı Yasa ile değişik 140. maddesi uyarınca on yıldır.

06.08.2003-30.09.2008 dönemindeki fiiller için 4958 sayılı Yasa gereğince; beş yıl, olarak öngörülmüş ise de 4958 sayılı Yasa lehe hüküm getirdiğinden 3910 sayılı Yasa dönemi için lehe olan beş yıllık süre uygulanacaktır.

01.10.2008 tarihinden sonraki fiiller için 5510 sayılı Yasanın 102. maddesine göre 10 yıldır.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde, idari para cezasına yönelik yapılan 2013/134037 sayılı takibe konu, 2003/9 ve 2004/2. aylarına ilişkin idari para cezaları yönünden, ödeme emrinin tebliğ edildiği 09.09.2013 tarihi itibariyle zamanaşımının geçmiş olduğu, takibe konu 2004/7. ayına ilişkin idari para cezası yönünden ise, zamanaşımının geçmemesi sebebi ile takibi gerektiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.