Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/6063 K.2017/2185

Dava, yaşlılık aylığına konulan haczin kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 1479 sayılı Yasanın 67. maddesidir. Sahibi olduğu (1004262) sicil nolu işyerinin sigorta prim borçlarının tahsili amacıyla 6183 sayılı Yasa hükümleri çerçevesinde gönderilen ödeme emirleri kesinleştikten sonra 1479 sayılı Yasanın yaşlılık sigortası hükümlerine göre yaşlılık aylığı bağlanan davacı hakkında yaşlılık aylığı haczi işleminin başlatıldığı ve Mayıs/2007 tarihinden itibaren aylığından kesinti yapılmaya başlandığı anlaşılmaktadır.

...; niteliği gereği kamu hukuku alanına girmekte olup, hayatın çeşitli sosyal riskleri karşısında topluma, insan onuruna yaraşır asgari yaşam düzeyi sağlamayı amaçladığından, ücretler ile sigortalıların ve ölümleri durumunda hak sahiplerinin sosyal sigorta haklarının dokunulmaz olması sağlanarak, ücret ve sosyal sigorta yardımlarının olanaklı olduğu ölçüde, anılan kişilerin ellerine geçmesi ve kendileri ile geçimini sağlamak zorunda olduklarının gereksinimlerini sağlamaları için kanun koyucu tarafından bazı düzenlemeler yapılmıştır.

Bu kapsamda; davanın yasal dayanağı olan, “Sigorta Yardımlarının Haczedilemeyeceği” başlığını taşıyan, 1479 sayılı Yasanın 67. maddesi "Bu Kanun gereğince bağlanacak aylıklar, nafaka borçları dışında, haciz veya başkasına devir ve temlik edilemez." hükmünü içermekte ise de.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasasının 01.10.2008 günü yürürlüğe giren “Devir, temlik, haciz ve Kurum alacaklarında zamanaşımı” başlıklı 93. maddesinde, "sigortalıların aylıklarının, 88. maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemeyeceği" hüküm altına alınarak, Kuruma, 88. madde kapsamındaki alacakların takip ve tahsilinde yaşlılık aylıkları üzerinde haciz işlemi uygulayabilme olanak ve yetkisi verilmiştir.

Belirtilmelidir ki. “Primlerin Ödenmesi” başlığını taşıyan 88. maddede, kısa ve uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası üzerinden ödenecek primler hakkındaki düzenlemeler yer almakta olup, bu kapsamda süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacakların Kurum tarafından 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Yasa hükümleri gereğince tahsil edileceği belirtilmektedir.

Kanunların zaman bakımından yürürlüğü konusundaki temel kural, geleceğe etkililiktir. Başka bir anlatımla, her Kanun, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren derhal hukuksal sonuçlarını doğurmaya başlar ve bu tarihten sonra meydana gelen olaylara ve ilişkilere uygulanır. Bu kuralın doğal sonucu, Kanunların yürürlüğe girmelerinden önceki olayları etkilememesi, eş deyişle geriye yürümemesidir.

Kuralın istisnalarından birini, geçmişe etkililik konusunda ilgili Kanunda açık hüküm bulunması oluşturduğu gibi, öğreti ve uygulamada, kamu düzeni ve genel ahlaka ilişkin kurallar ile yargılama hukukunu düzenleyen Kanunların da geçmişe etkili olacakları, dolayısıyla, sözü edilen kuralın istisnaları arasında bulundukları kabul edilmekte olup, bir önceki paragrafta belirtilen yasal değişiklik, anılan istisnalardan herhangi birinin kapsamında bulunmamaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde eldeki davada; 01.10.2008 tarihinden önce yürürlükte olan yasal düzenleme gereğince, sigorta prim ve feri yönünden tahsili amacıyla davalı Kurumca başlatılan takipler yönünden yaşlılık aylıkları üzerinde haciz işleminin gerçekleştiremeyeceği açıktır. 1.10.2008 tarihinden sonra haciz mümkün ise de 1/4 oranından az 1/3 oranından fazla kesinti yapamayacağı gözetilip kesinti oranları da denetlenip sonucuna göre karar verilmelidir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.