Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/6288 K.2015/11685

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ...tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 03/03/1977 tarihinde askerlik yapmak üzere silah altına alındığını, askerlik süresi içerisinde 03/10/1977 tarihinde kendisine bir buçuk ay hava değişimi verildiğini, bu süre içerisinde çalışması gerektiğinden ... nezdinde ağaçlandırma teras yapım işlerinde 26/10/1977 ile 12/11/1997 tarihleri arasında onbeş gün çalıştığını, 03/11/1978 tarihinde ise askerlik hizmetinin sona erdiğini, daha sonra 30/06/2008 tarihinde askerlik borçlanması yaparak tahakkuk ettirilen borcu ödediğini, 18/06/2012 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu,

davalı Kurumca askerlik borçlanması ile 26/10/1977 ile 12/11/1997 tarihleri arasında ... nezdindeki onbeş gün çalışmasının çakıştığından bahisle, onbeş günlük belirtilen çalışmasının iptal edildiğini, bu nedenle 26/10/1977 ile 12/11/1977 tarihleri arasında onbeş günlük çalışmasının hizmet süresinden sayılmasına ve 26/10/1977 tarihinin sigortalılık başlangıcı olduğunun tespitini talep etmiş, mahemece 506 Sayılı yasanın 3.maddesi uyarınca askerlik yapmakta olan yükümlülerin sigortalı sayılamacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasa'nın geçici 7. maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasa'nın 79/10 maddesidir. 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez”. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi

./..

zorunludur. 506 sayılı Kanunun 108 maddesi uyarınca sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti yönünde salt işe giriş bildirgesinin verilmiş olması yeterli olmayıp ayrıca aynı Kanunun 2. ve 6. maddelerinde öngörüldüğü şekilde hizmet akdine dayalı olarak eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı yanında 3. maddesinde belirtilen sigortalı sayılmayan kişilerden de olmaması gerekir. Anılan maddenin 1-E bendinde, “askerlik hizmetlerini yapmakta olan” yükümlülerin ...Kanunu uygulamasında sigortalı sayılmayacakları öngörülmüştür. Ancak madde yerleşmiş Yargıtay uygulamasına göre dar yorumlanmakta olup, fiilen hizmet yapılmayan izin ve hava değişimi süresi içinde sigortalı olarak çalışılabileceği kabul edilmektedir.

Somut olayda, Askerlik Şubesinin 28/08/2012 tarihli yazısında, davacının ...liğinin 03 Ekim 1977 tarihli 2333-77 sayılı raporu ile birbuçuk ay hava değişimi aldığının ve hava değişimi sonunda kalan hizmetini tamamlamak üzere 28 Kasım 1977 tarihinde birliğine teslim olduğunun belirtildiği, bu haliyle davacının tespitini istediği 26/10/1977 ile 12/11/1977 tarihler arasında hava değişiminde olduğu ve fiili olarak askerlik hizmetini yapmadığı,

bu nedenle tespiti istenilen sürelerin fiili askerlik dönemi olarak kabul edilemeyeceği, kaldı ki davacının belirtilen tarihlerde ... nezdinde onbeş gün çalıştığının da sabit olduğu nazara alındığında, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirmeyle davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.