Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/6458 K.2015/11671

Dava, hizmet tespiti, istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalılar işveren ve Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı vekili, davacının davalı işverene ait fırının imalat kısmında 15/09/2006 ile 20/01/2015 tarihleri arasında çalıştığını, ancak davalı işveren tarafından sigorta bildriminin 14/09/2008 tarihinde yapıldığını ve sadece birkaç ay primlerinin yatırılıp ödendikten sonra tekrar sigorta primlerinin ödenmemeye başladığını, bu nedenle çalıştığı süre içerisinde yatırılmayan primlerinin yatırılmasını talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesidir. 506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez”.

Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında dava konusu somut olayda; öncelikle davalı işyerinin kapsamı, davacının davalı işyerinde hangi işlerde çalıştığı, bu çalışmalarının ne kadar süreyle yapılabileceği, buna göre çalışmasının tam zamanlı çalışmayı

gerektirip gerektirmediği, çalışmanın varlığı ve süresi yöntemince araştırılmalı, mahkemece dinlenen bordrolu tanıkların davalı işyerinin el değiştirdiğine dair beyanları göz önünde bulundurularak, işyerinin devredilip devredilmediği tespit edilmeli, dinlenen bordrolu tanıklardan... ve ... ile diğer bordrolu tanıkların beyanları arasındaki çelişki usulünce giderilmeli, aynı çevrede iş yapan başka işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler, komşu işyeri tanıkları re’sen saptanarak dinlenilmeli, davacı tanığı Bürüks Taşkın'ın çalıştığını iddia ettiği ... isimli işyerinde ki çalışmalarının gerçek olup olmadığının tespiti ile,

davalı işveren ile bahse konu ...isimli işyeri arasında ticari ilişki olup olmadığı araştırılmalı, davacının işe başlama ve işten ayrılma tarihleri saptanarak, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalılar işveren ve Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.