Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/6727 K.2016/4668

Dava, itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili ve davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, sahte sigortalılık nedeniyle davalıya 11.10.2006-30.11.2010 tarihleri arası dönemde yapılan işlemiş faiziyle birlikte 6.225,87 TL'nin tahsili amacıyla yapılan icra takibinde itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkeme, geçerli sayılan 10.05.2007-30.06.2007 tarihleri arası dönemde yapılan 52 günlük bildirim süresindeki 152,99 TL yersiz sağlık giderini dışlamak suretiyle istemin kısmen kabulüne hükmetmiştir.

1- 21.07.2004 gün ve 25529 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, öngördüğü istisnalar dışındaki hükümleri yayım tarihinde yürürlüğe giren, 14.07.2004 tarih ve 5219 sayılı “Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ve ayrıca 5236 sayılı Kanun; katsayı artışı da uygulanmak suretiyle bu kanunların yürürlük tarihinden sonra yerel mahkemelerce verilen hükümler yönünden 2014 yılı için 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 427.maddesindeki temyiz (kesinlik) sınırını 1.890,00 TL olarak değiştirmiştir.

Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir. Temyiz sınırı belirlenirken yalnız dava konusu edilen taşınır malın veya alacağın değeri dikkate alınır. Faiz, icra (inkar) tazminatı, vekalet ücreti ve yargılama giderleri hesaba katılmaz.

Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması halinde temyiz (kesinlik) sınırının saptanmasında alacağın tamamının gözetilmesi; tümü dava konusu yapılan bir alacağın kısmen kabulünde ise temyiz (kesinlik) sınırının belirlenmesinde kabul ve reddedilen miktarların esas alınması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununu Geçici 3. maddesi gereğince 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 427’nci maddesi hükmü gereğidir.

Somut olayda, redde konu alacak tutarı, yukarıda değinilen temyiz (kesinlik) sınırının altında bulunduğundan, anılan karara karşı temyiz yoluna başvurulması, reddedilen miktar itibariyle mümkün değildir.

Hal böyle olunca, yukarıda açıklanan nedenlerle, hükmü temyiz eden davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinin miktar itibariyle kesinlik nedeniyle reddine,

2- Davalı ...'ın temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece, geçerli sayılan 10.05.2007-30.06.2007 tarihleri arası dönemde yapılan 52 günlük bildirim süresindeki 152,99 TL yersiz sağlık giderini dışlama suretiyle istemin kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu gözetilerek, bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurularak, yöntemince inceleme ve araştırma yapılmalıdır.

Bu kapsamda, öncelikle davalı sigortalı ...'a ait davacı Kurum nezdindeki şahsi sicil dosyası ile hizmet cetveli celbedilerek, davalının bildirim süreleri ile bu sigortalı bildirimlerin yapıldığı işyerleri ayrı ayrı belirlenmeli; gerçek ve fiili olmadığından bahisle çalışmaları iptal edilen 1277355 no’lu Tüor Mim. Müh. Taah. Turizm Tic. Ltd.

Şti.'ye ait işyerine ilişkin tespitleri içerir kontrol memuru ve müfettiş roporlarının yanında, anılan işyerine ilişkin kurum nezdindeki işyeri sicil dosyası celbedilmeli; davacının cevap dilekçesinde yersiz sağlık gideri çıkarılan dönemde Şanlıurfa'da Gap ...

Ltd.Şti yanında çalıştığını beyan etmesi karşısında anılan iddianın varlığı irdelenmeli; yersiz sağlık giderine konu dönemde bu işyerlerinden yapılan bildirimlere ilişkin olarak davacının hangi işi, nerede ve ne süreyle yaptığı konusunda beyanı alınmalı, çalışmanın geçtiği işyerinden bildirimleri sahte olmayan başkaca aynı işyeri çalışanı varsa bilgilerine başvurulmalı, tespit edilebilirse komşu işyeri sahipleri veya çalışanları dinlenmeli;

davacı Kurumun iptaline karar verdiği sigortalılığın geçerliliği konusunda sigortalı tarafından açılmış bir tespit davasının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, bulunması halinde sonucu bekletici mesele yapılmalı; böylece toplanacak veya ibraz edilecek diğer tüm deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Öte yandan, bozma sonrası sürdürülecek yargılamada, 506 sayılı Yasanın hastalık sigortasını düzenleyen 32. ve devamı maddeleri ile 40. maddeleri de dikkate alınarak, istirdatı mümkün sağlık gideri tutarı usulünce belirlenmelidir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.