Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/7116 K.2017/7465

Dava, kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut olay incelendiğinde,müfettişliğinin 28.02.2013 tarihli raporu ile davacı işyerinde çalışan tüm işçilerin haftalık 10 saat fazla çalışma yaptığı ve ücretlerinin ödenmediğinin tespit edilmesi üzerine, davalı Kurum tarafından, 01.02.2010-31.01.2013 tarihleri arasında haftalık 10 saat üzerinden fazla çalışma ücretinin %50 zamlı hesaplanarak ek prim belgeleri ile kuruma ibraz edilmesinin istenilmesi işleminin iptali için işbu davanın açıldığı,

mahkemece, Kurumca henüz resen prim tahakkuku yapılmadan, davacı işyerinde çalışan sigortalıların fazla çalışma sürelerine ilişkin ek aylık hizmet belgesi düzenlemesi isteminin iptaline yönelik açılan davada 5510 sayılı Yasa'nın 86. maddesinde öngörülen (idari aşamada kesinleşen bir kurum kararı bulunmadığından) yasal koşulların oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, söz konusu hüküm eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 86’inci maddesi olup, ”Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca, fiilen yapılan denetimler sonucunda veya işyeri kayıtlarından yapılan tespitlerden, ya da kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı anlaşılan sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde,

bu belgeler Kurumca re’sen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edilir. İşveren, bu maddeye göre tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde, ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir. İtiraz, takibi

./..

durdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir. Yetkili mahkemeye başvurulması, prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz. Mahkemenin Kurum lehine karar vermesi halinde, 88 inci ve 89 uncu maddelerin prim borcuna ilişkin hükümleri uygulanır.”hükmü öngörülmüştür.

5510 sayılı Yasanın 86’ıncı maddesinde öngörülmüş olan bir aylık süre, hak düşürücü süre niteliğinde olup, Kurum işleminin tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde itiraz edilmemesi halinde, Kurumun işleminin ve dolayısıyla borcun kesinleştiğinin kabulü gerekir. Anılan Yasa hükmünde belirlenen prosedürün varlığı ve yasal sürelerin geçmesi halinde davalı kurum alacağının kesinleştiğinin kabulü zorunlu olmakla birlikte, bu hususun dava şartı olarak nitelendirilmesi olanaksızdır.

Eldeki dava dosyasına bakıldığında ise, davalı Kurumca söz konusu ek aylık hizmet belgelerinin düzenlenmesi istenilmekle, verilmediği takdirde resen düzenleneceği ve buna göre tahakkuk yapılacağı belirgin olup, davacının fazla çalışma yapılmadığının tespitini de istediği işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu kabul edilerek, işin esasına girilip yapılacak araştırma sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönlerini amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.