Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/7530 K.2015/10087

Dava, sürekli işgöremezlik oranının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi .... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

506 sayılı Kanunun 19. maddesi hükmüne göre; sürekli iş göremezlik hali sağlık kurulu raporuyla tespit olunur ve sigortalı rapor tarihinden itibaren sürekli işgöremezlik gelirine hak kazanır.

Öte yandan Hukuk Genel Kurulu'nun 2010/10-390 Esas ve 2010/448 Karar sayılı ilamında benimsendiği üzere; 2659 sayılı Adli Tıp Kanununun Adli Tıp Genel Kurulunun Görevleri başlıklı 15. maddesinin “f” fıkrası; “Adli Tıp Genel Kurulu, … Adli tıp ihtisas kurulları ile Adli Tıp Kurumu dışındaki sağlık kuruluşlarının verdikleri rapor ve görüşler arasında ortaya çıkan çelişkileri, konu ile ilgili uzman üyelerin katılımıyla inceler ve kesin karara bağlar.” hükmünü amirdir.

Bu düzenlemeden de açıkça anlaşılacağı üzere, Adli Tıp Genel Kurulu çeşitli sağlık kuruluşları ile Adli Tıp İhtisas Daireleri raporları arasında çıkabilecek çelişkileri son merci olarak inceleyip kesin olarak karara bağlayacaktır. Kanunun amacı bu tür uyuşmazlıkların ilânihaye sürüp gitmesini önlemek ve bir an önce en geniş katılımlı bir kurul kararı ile uyuşmazlığı sona erdirmektir. Bunun aksinin düşünülmesi durumunda, tıp fakültesi ilgili ana bilim dalı sağlık kurulundan alınan raporun da farklı bir oran tespit etmesi ihtimalinde ortaya yeni çelişkilerin çıkacağı ve uyuşmazlığı çözümsüzlüğe iteceği kuşkusuzdur.

İş kazası nedeniyle bağlanacak iş göremezlik oranının tespitinde izlenecek usul, 5510 sayılı Yasanın 15. maddesi ile 506 sayılı Yasanın 109. maddesinde belirlenmiştir. Ruhsal ve bedensel arızalar ile Kurumca sigortalıya ya da hak sahiplerine sosyal sigorta yardımı yapılabilmesi, yasal çerçevede bir raporun alınmış olmasına bağlıdır. Yasaca belirlenen koşullara hem kurumun hem de ilgililerin

uyması zorunludur. Raporun, kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca verilmesi gerekir. Kurum sağlık tesislerinin hiçbirisinde sigortalıda veya hak sahibinde ortaya çıkan araz hakkında rapor verebilecek uzman, araç ve gereç yoksa ve sigortalı kurumca başka bir sağlık tesisine sevkedilmiş ise; kurum o sağlık kuruluşunun verdiği rapora itibar etmelidir. Yasaca rapor verme görevinin kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarına tevdi edilmesinin amacı, sürekli işgöremezlik, maluliyet ve erken yaşlanma hallerinin özel uzmanlığı gerektirmesi, bunların iş hekimliği gibi özel bir sosyal sigorta hekimliğini ilgilendirmesidir. Bunun yanı sıra raporların tek bir sağlık kuruluşunca verilmesini sağlamak suretiyle benzer konularda çelişkili raporlar verilmesinin önlenmesi amaçlanmıştır.

İş kazası geçiren sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilmesi için iş göremezlik derecesinin en az % 10 olması gerekir. İş kazası geçiren sigortalıda oluşan iş göremezlik derecesi ile arızaların saptanması için gereken rapor, kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca verilir. İlgililer verilen raporu yerinde görmezlerse .... Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz edebilirler.

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu, 506 sayılı Kanunun uygulanmasından kaynaklanan tıbbi uyuşmazlıkları çözümleyen en üst merciidir. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine göre, Yüksek Sağlık Kurulu kararı Kurumu bağlamaktadır.

Ancak, Yüksek Sağlık Kurulu kararının kurum dışında kalan ilgilileri bağlamayacağı, ilgililerin belirtilen kurulun kararına karşı iş mahkemesine dava açabileceği, bu takdirde Adli Tıp Başkanlığı veya Tıp Fakültelerinin ilgili kürsü konseylerinden Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde rapor alınması gerektiği, 28.06.1976 tarih, 6 Esas, 4 Karar Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gereğidir.

Uygulamada Yüksek Sağlık Kurulu raporuna itiraz edildiği takdirde, bilirkişi incelemesi genellikle Adli Tıp Kurumu aracılığı ile yaptırılmakta olup, Adli Tıp Kurumu raporunun alınmasından sonra iki olasılık ortaya çıkmaktadır. İlk olarak, Adli Tıp Kurumu raporunun Yüksek Sağlık Kurulu raporunu doğrulamasıdır. Bu durumda Adli Tıp Kurumu raporunu çürütecek önemli bir neden, somut bir veri yoksa (mahkemece) Adli Tıp Kurumu raporuna itibar edilebilir. Çünkü, iki üst sağlık kuruluşunun görüşü birbirini doğrulamaktadır. İkinci olasılık ise; Adli Tıp Kurumu raporu ile Yüksek Sağlık Kurulu raporlarının birbirine aykırı olmasıdır.

Belirtilen içtihadı birleştirme kararı gereğince, Yüksek Sağlık Kurulunca belirlenen iş göremezlik oranına karşı tarafların itirazı halinde, mahkemece Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden veya Tıp Fakülteleri Konseyinden rapor alınabilir. İş göremezlik oranının tespiti ile ilgili olarak düzenlenecek raporların İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Tüzüğündeki esaslara göre düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda; davacı iş kazası sonucunda uğradığı iş göremezlik oranının tespiti istemi ile eldeki davayı açmış olup, bozma öncesi yapılan yargılama sonunda, Kurum ünitesince verilen karara dayalı olarak, davacının % 43,2 oranında iş göremezliğe uğradığı kabul edilmiş, kararın davalılar tarafından temyizi üzerine, Dairemiz tarafından; sürekli iş göremezlik ve maluliyet oranlarının belirlenmesini düzenleyen 506 sayılı Yasa'nın 109. maddesinde belirtilen prosedür gereğince araştırma yapılması gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.

Bozma ilamı sonrasında, Mahkemece; Kurum ünitesinin kararına itiraz edilip edilmediği sorulmuş, itiraz edilmediğinin bildirilmesi üzerine, dava açıldıktan

sonra Kurum ilgili ünitesinin iş göremezlik oranınını % 43,2 olarak belirlemiş olması nedeniyle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu raporları, Kurumu bağlamakta ise de; Kurum ünitesince verilen kararlar bağlayıcı değildir.Kaldı ki, 28.12.2012 tarihli Kurum ünitesince verilen kararın dayanağı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık kurulu raporu olmadığı gibi, ünite kararı gereğince işlem yapılıp yapılmadığı ve sigortalıya ünite tespit kararı gereğince iş göremezlik geliri bağlanıp bağlanmadığı dahi açıklığa kavuşturulmamıştır.

Hal böyle olunca, iş göremezlik oranı ve başlangıç tarihinin belirlenmesi bakımından, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'ndan rapor alınarak, itiraz halinde Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu'ndan rapor alınması, çelişki oluştuğu takdirde ise; Adli tıp Genel Kurulu'ndan rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bozma ilamı gerekleri yerine getirilmeyerek, ünite kararı esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılardan Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.