Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/7683 K.2015/11001

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davalı işverene ait işyerinde 01.01.2002-30.12.2006 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi olup anılan maddede “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilir” hükmü öngörülmüştür.

Eldeki davada, davacının 11.07.2003 - 10.10.2003 ve 25.08.2004 - 01.11.2004 tarihleri arasında davalı işveren yanından Kuruma bildirimlerinin bulunduğu, Kurum kayıtlarından, 11.07.2003 tarihi öncesinde, davalı yanından davacıyla ilgili Kurum kayıtlarına intikal eden bir belgenin bulunmadığı, bu halde 01.01.2002- 11.07.2003 tarihleri arasındaki dönem yönünden, çalışmanın sona erdiği tarihi takip eden yıl başından dava tarihine kadar 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği anlaşıldığından, bu dönem yönünden verilen red kararına ilişkin temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu davada 11.07.2003 tarihinden sonrasına ilişkin istemin reddine karar verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir.

Bu bakımdan; yargılama sırasında Mahkemece, davalı ve davacı tanıkları ile bir davalı-komşu işyeri tanığı dinlenmiş ise de bu tanıkların beyanlarının yetersiz olduğu anlaşılmış olup, davalı işyerinin etrafında, tarafsız kişilere sorulmak suretiyle davacının çalışması ve işyerinin faaliyet durumu hakkında kapsamlı bir kolluk araştırması yapılmalı, davayı aydınlatmaya yetecek kadar başka kamu tanıkları tespit edilmeli, işyerinin ve davacının yaptığı işin nitelik itibarıyla mevsimlik olup olmadığı, çalışmanın tam gün üzerinden gerçekleşip gerçekleşmediği,

01.11.2004-01.02.2005 tarihleri arasında işyerinin gerçekten faal olup olmadığı ortaya konulmalı, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.