Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/7746 K.2015/11005

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtilen gerekçelerle davanın, davalı işveren yönünden kabulüne, davalı Kurum yönünden ise husumetten reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı işveren ve feri müdahil vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı ve fer'i müdahil vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacının istemi “Hizmet Akdine Dayalı Hizmet Tespiti” ’ne ilişkin olmasına rağmen, Mahkemece, tutanaklarda ve gerekçeli karar başlığında dava türü olarak “Bağ-Kur Sigortalılığının Tespiti” yazılması 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 304. maddesi gereğince mahallinde düzeltilebilir bir hata olarak görülmüş ve bozma nedeni yapılmamıştır.

3-Davalı işveren yönünden verilen davanın kabulü kararının temyiz incelemesinde;

Davalı işverene ait işyerinde 01.03.2005-26.12.2009 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu davada, istem aynen hüküm altına alınmış ise de, Davalı İdare ile davacı arasında yapılan sözleşmelerde ve ekindeki tutanaklarda davacının

./..

çalışmasına ilişkin ilk kaydın 05.04.2005 tarihinde başladığı ve çalışmaya ilişkin en son kaydın 26.12.2009 tarihli olduğu, hükme esas alınan işçilik alacağı dosyasında da davacının 05.04.2005-26.12.2009 tarihleri arasında çalıştığının tespit edildiği hususları gözetilmeksizin, davacının 01.03.2005 tarihinden itibaren çalıştığına hükmedilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece yapılacak iş, sözleşmelerdeki kayıtlara ve dosyadaki diğer delillere göre davacının çalışmasının başlangıç ve bitiş tarihleri, çalışmanın kesintili olup olmadığı tespit edilerek, elde edilecek sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Yapılacak değerlendirme sonunda hüküm tesis edilirken, davalı Bakanlığın, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I sayılı cetvel uyarınca genel bütçeli idarelerden olup, Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca dava ve takip işlerinde harçtan muaf olduğu da gözetilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

4-Fer'î Müdahil ...Başkanlığı hakkında verilen husumetten red kararının temyiz incelemesine gelince;

6552 sayılı Kanunun 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64. maddesiyle 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7. maddesine eklenen 4. fıkrada, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kuruma resen ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya davalı yanında feri müdahil olarak katılan Kurumun, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabileceği belirtilmiştir.

01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 68. maddesinde “Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir. Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabilir, katıldığı noktadan itibaren, taraflara bildirilen işlemleri müdahile de tebliğ eder.” hükmü, 69 maddesinin 1. fıkrasında ise “müdahilin de yer aldığı asıl davada hüküm, taraflar hakkında verilir.” hükmü yer almaktadır.

6552 Sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılan eldeki davada; Kurumun feri müdahil olarak kabulü isabetli olmakla birlikte, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 69. maddesi 1. fıkrası hükmü doğrultusunda, hükmün taraflar hakkında verilmesi gerekirken, feri müdahil konumunda olan SGK Başkanlığı yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

O halde, davalı ve fer'i müdahil vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.