Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/7757 K.2015/11006

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar Kurum ve... avukatları ve ... ile ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, davalı şirket vekili ve diğer işverenler tarafından duruşma talebinde bulunulmuş ise de, temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verilerek işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-)Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre Mahkemenin 01.01.1990-30.06.1991 tarihleri arasındaki döneme ilişkin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiş olup, bu döneme ilişkin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-)Dava dilekçesinde davanın "..."a yöneltilmiş bulunması, temsilcide yanılma olup, davanın ... vekili tarafından takip edilmiş olması karşısında, ...’ye husumetin doğru yöneltildiği kabul edilerek, 01.02.1996-01.09.1997 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen karara ilişkin yapılan temyiz incelemesinde ise,

a-)Dosya kapsamına göre... sicil nolu... unvanlı davalı işyerinin 10.10.1987-20.01.1990 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında olduğu, tek başına davalı .... adına tescilli bir işyeri olmadığı, ticaret sicil kayıtlarına göre ...’nin 18.05.2000 tarihinde kurulup tescil edildiği, ortaklarının ... olduğu anlaşılmıştır.

./...

Kurumun ...’ye ilişkin işyeri tescil yazısında ... sicil nolu ... unvanlı bu işyerinin 01.01.1994 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı ve halen faal olduğu belirtilmiş ise de; yazı ekinde gönderilen dava konusu dönem bordrolarının incelenmesinde; işveren unvanı kısmında ... değil ... adları yazılı olduğu, şirketin ticaret siciline göre 18.05.2000 tarihinde kurulmuş olmasına rağmen, 01.01.1994 tarihinde (...) işyeri tescilinin yapıldığının bildirilmesi sebebiyle şirketin faaliyette olduğu dönem bakımından çelişki bulunmakta olup, öncelikle bu belirsizlik mahkemece yapılacak araştırma sonucu açıklığa kavuşturulmalıdır.

b-) Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu davada, 01.02.1996-01.09.1997 tarihleri arasındaki dönem yönünden davacının ... nezdinde çalıştığı kabul edilerek istemin hüküm altına alınmış olduğu, ... aleyhine hüküm kurulmadığı halde de bu davalının harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulduğu anlaşılmış ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir.

Bu bakımdan;...’nin dava konusu dönemde faal olup olmadığı belirlendikten sonra, davacının 01.02.1996-01.09.1997 tarihleri arasındaki dönemde, .... adi ortaklığı olan ... nezdinde mi, sadece bu davalılardan biri yanında mı, yoksa şirket nezdinde mi çalıştığı araştırılarak, bu kişiler, şirket veya adi ortaklığın işverenlik sıfatları belirlenmeli, şirketin işverenlik sıfatı var ise, ... ve ... dışında da ortaklarının bulunması sebebiyle... adi ortaklığının,... ile aynı işveren olmadığı gözetilmelidir.

ı-) Sadece davalı...’in işverenlik sıfatı var ise, bu döneme ilişkin davalı ... aleyhine hüküm kurulmalı, işverenlik sıfatı yok ise, bu davalı hakkında açılan davanın reddine karar verilmeli ve aleyhine başkaca hüküm de kurulmamış olduğundan, yargılama giderinden sorumlu tutulmamalı,

ıı-) Sadece daval...’in işverenlik sıfatı var ise, bu döneme ilişkin davalı... aleyhine hüküm kurulmalı ve diğer davalılar ... ve ...hakkında açılan davanın reddine karar verilerek bu davalılar aleyhine başkaca hüküm de kurulmamış olduğundan, anılan davalılar harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamalı,

ııı-) Davacının... adi ortaklığı nezdinde çalıştığının belirlenmesi halinde temyize konu hükümdeki gibi ... aleyhine değil ... adi ortaklığı yani davalılar ... ve ... aleyhine hüküm kurulmalı, ... hakkında açılan davanın reddine

karar verilerek şirket aleyhine başkaca hüküm de kurulmamış olduğundan, şirket harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamalı, ıv-) ...’nin bu dönemde faal olduğu belirlenirse ve işverenlik sıfatı da var ise bu davalı hakkında hüküm kurulmalıdır. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalılar Kurum ve ... avukatları ve ... ile ...in bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.