Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/8108 K.2015/9885

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma sonrası yapılan yargılamada, ilamında belirtilen gerekçelerle, davanın kabulüne, davacı aleyhine başlatılan takip ve ödeme emirlerinin iptaline, karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ....l tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, davacının maaşına Kurumca konulan haciz ile hakkındaki işlemlerden haberdar olduğunu ve 2004/10553 sayılı Ödeme emrinden dolayı kuruma karşı öncelikle ödeme emrinde yer alan prim borçlarının zamanaşımına uğradığını belirttiği, ayrıca, ortağı olduğu Limited Şirketinde temsil ve ilzama yetkisinin bulunmadığını belirterek kendisi hakkında başlatılan takip ve düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açtığı anlaşılmakta olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen kararın yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

6183 sayılı Kanunun “Ödeme emri” başlıklı 55. maddesinin ilk fıkrasında; kamu alacağını vadesinde ödemeyenlere, yedi gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları gereğinin bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; “Ödeme emrine itiraz” başlığını taşıyan 58. maddesinin birinci fıkrasında; kendisine ödeme emri tebliğ olunan kişinin, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde itirazda bulunabileceği belirtilmiştir.

Diğer taraftan 6183 sayılı Kanunun 54. maddesi hükmü uyarınca da süresinde ödenmeyen amme alacağı tahsil dairesince cebren tahsil olunur. Amme borçlusunun borcuna yetecek miktarda mallarının haczedilerek paraya çevrilmesi de maddede belirtilen cebren tahsil şekillerinden birisidir. Bu bağlamda, borçtan dolayı cebren tahsile geçmeden önce anılan Kanunun 55. maddesi hükmünde öngörülen bilgilerin tümünü içeren bir ödemeye çağrı yazısının “ödeme emri” nin tebliğ edilmesi yasal

zorunluluktur. Bir başka ifade ile kamu alacağı için “ödeme emri” çıkarılmadan ve icra takibi kesinleştirilmeden haciz uygulanması ve diğer cebren tahsil yollarına başvurulması kanuna aykırıdır.

Eldeki davada ise, davalı kurumca 14.02.2013 tarihli haciz bildirisi ile davacının çalıştığı işyerine yapılan tebligat ile haciz işlemine başlanılmış ise de, haciz bildirisi içeriğinden, davacı hakkında 2004/10552, 2005/26742, 2006/30733, 2007/40664, sayılı ödeme emirlerinin konu edildiği, mahkemece davacı hakkında dava dilekçesinde belirttiği ödeme emri haricinde, tevhitli veya tevhitsiz ödeme emrinin bulunup bulunmadığı, yapılan haczin dayanaklarının tam olarak hangi ödeme emri/ödeme emirleri nedeniyle olduğunun araştırılmadığı, dolayısıyla HMK'nun 31'inci maddesi kapsamında davacının isticvabı ile talebinin net olarak açıklattırılması,

bu kapsamda talebinin ödeme emrinin iptali ve/veya haczin kaldırılması istemine ilişkin olup olmadığının belirlenmesi ve sonucuna göre yukarıda açıklanan şekilde araştırma ve irdeleme yapılması gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olduğu gibi, mahkemece verilen kararda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesinde "...gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir",

hükmüne aykırı olacak şekilde "takip ve ödeme emirlerinin iptaline" şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup,bozma nedenidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular üzerinde durulmadan infazda tereddüt yaratacak şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.