Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/9302 K.2015/9600

Dava, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrasında davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün davalı SGK Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1-Gerekçeli karar başlığında davacı... İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş. yerine, anılan şirketin yetkili temsilcisi olan ...’e yer verilmesine ilişkin yanlışlık 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 304. maddesi gereğince mahallen düzeltilebilir nitelikte olduğundan bozma nedeni yapılmamıştır.

2-27.12.1996 tarihli Yapı Ruhsatı’nda konut, işyeri, kapıcı dairesi, sığınak, otopark ve kazan dairesi olmak üzere 46 bölüm için 5.176 m2 yüzölçümü, Aralık/2003 tarihli Tadilat Ruhsatı’nda 57 bölüm için 5.275 m2 yüzölçümü bilgisine yer verilen toplam 10.451 m2 yüzölçümünde 2 adet apartman hakkında davalı Kurum görevlilerince 01.11.2011 günü İşyeri Durum Tespit Tutanağı ile Sosyal Güvenlik Denetmenliği Raporu hazırlanarak anılan 8 katlı 2 bloğun davacı işverence 30.04.2001 tarihinde yapımının tamamlandığının benimsendiği,

sonrasında söz konusu Tutanak ve Rapora göre 03.11.2011 günü İlk Değerlendirme Tutanağı düzenlenerek %9 olarak belirlenen asgari işçilik oranına, %25 indirim uygulanmak suretiyle ortaya çıkan %6,75 oranı üzerinden 01.10.1996 – 30.04.2001 dönemi yönünden bildirim dışı (fark) işçilik tutarı ve buna göre de sigorta prim ve gecikme zammı borcu hesaplandığı,

borcun 16.11.2011 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine borç tahakkukuna ilişkin Kurum işleminin iptaline yönelik işbu davanın açıldığı anlaşılmakta olup mahkemece yapılan yargılamada, bilgi ve görgülerine başvurulan tanıkların anlatımlarından sonra düzenlenen bilirkişi raporuna dayanılarak istem kabul edilmiştir.

Davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanunun 79/12. maddesinde, bu Kanunun 83. maddesinde belirtilen kurum ve kuruluşlar tarafından ihale yoluyla yaptırılan her türlü işler, gerçek veya tüzel kişilerce yapılan inşaatlardan dolayı yeterli işçilik bildirmiş olup olmadığının Kurumca araştırılacağı, usul ve esasları yönetmelikle belirlenecek bu araştırma sonucunda yeterli işçiliğin bildirilmemiş olduğunun anlaşılması durumunda, bildirilmemiş olan işçilik tutarı üzerinden hesaplanan prim tutarının, gecikme zammı ile birlikte sigorta müfettişince inceleme yapılması istenilmeksizin işveren tarafından ödendiği takdirde,

iş yeri hakkında sigorta müfettişine inceleme yaptırılmayabileceği belirtilmiş, 130/2. maddesinde, işverenin Kuruma, emsaline, yapılan işin nitelik, kapsam ve kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunduğunun saptanması durumunda, işin yürütülmesi için gerekli olan asgari işçilik miktarının, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji, iş yerinin büyüklüğü, benzer işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı,

ilgili meslek veya kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurları dikkate alarak sigorta müfettişi tarafından tespit edileceği açıklanmıştır.

Diğer taraftan 5510 sayılı Kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasında, işverenin, işin emsaline, niteliğine, kapsam ve kapasitesine göre işin yürütümü açısından gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunduğunun tespiti halinde, işin yürütümü açısından gerekli olan asgarî işçilik tutarının;

yapılan işin niteliği, kullanılan teknoloji, işyerinin büyüklüğü, benzer işletmelerde çalıştırılan sigortalı sayısı, ilgili meslek veya kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurlar dikkate alınarak tespit edileceği belirtildikten sonra 2. fıkrasında, 1. fıkrada belirtilen yöntemlerle Kuruma bildirilmediği belirlenen asgarî işçilik tutarı üzerinden Kurumca re’sen tahakkuk ettirilen sigorta primlerinin işverene tebliğ edileceği, işverenin, tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde Kuruma itiraz edebileceği, itirazın takibi durduracağı, Kurumca itirazın reddi durumunda işverenin,

kararın tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde yetkili iş mahkemesine başvurabileceği açıklanmış, diğer taraftan anılan Kanuna dayanılarak hazırlanıp 12.05.2010 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanmakla yürürlüğe giren Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 110 – 113 (dahil) maddelerinde de benzer düzenlemelere yer verilmiştir.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, öncelikle, inşaatta 2001 yılından itibaren faaliyetin bulunmadığı, borcun 2007 yılında ödendiği yönündeki davacı iddiası ile Sosyal Güvenlik Denetmenliği Raporuna dayalı Kurum işlemi kapsamında taraflar vekillerinden de sorulmak suretiyle uyuşmazlık konusu hususlar açıklıkla ortaya konularak bu konudaki belirsizlikler giderilmeli, böylelikle davaya konu yapılan çekişme konuları saptandıktan sonra çözümü için söz konusu maddelerde öngörülen yöntem izlenerek konusunda uzman bilirkişilerden oluşacak kuruldan rapor alınmak suretiyle bildirilmesi gereken en az işçilik tutarı ve giderek prim borcunun var olup olmadığı belirlenmeli ve elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu, doyurucu gerekçe içermeyen yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.