Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/9506 K.2015/10923

Davacılar, murislerinin 11/02/2011-16/05/2011 ve 18/05/2011-02/06/2011 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde hizmet akdine tabi olarak geçen sürede sigorta primine esas kazanç (ücret) tutarının aylık 1600,00 TL üzerinden tespiti ile bağlanan gelirin bu ücret üzerinden tespitini talep etmiştir.

Mahkemece, bozma ilâmına uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için yine HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

./..

Bozma ilamımızda, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 288, 289, 292 maddeleri ile, “Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında, gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmektedir.

Ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklıdır.

Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür.” gerekçeleriyle yöntemince inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra sonucuna göre hüküm kurulması belirtilmiş,

mahkemece bozma ilamına uyulması karşısında “Yargıtay bozma ilamından sonra yaptırılan emsal ücret araştırmasında davacının murisinin alabileceği muhtemel emsal ücret miktarları ve bozma ilamından önce dinlenen davacı tanıklarının beyanları dikkate alındığında davacının murisinin aldığı aylık maaşının 1.600 TL olduğunun sübut bulduğu” gerekçeleriyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, mahkemece bozma ilamı sonrasında, sadece emsal ücret araştırması yapıldığı anlaşılmakla, bir önceki bozma ilamımızda belirtilen şekilde araştırma yapılması,

delil elde edilememesi durumunda davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.