Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/960 K.2015/3555

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir. Mahkeme, bozma sonrası yapılan yargılamada ilâmında yazılı şekilde davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı ............. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi....... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Dava; rücûan tazminat istemine ilişkin olup, Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemiz bozma ilâmında; ceza mahkemesi dosyasının akıbeti araştırılarak maddi olgu belirlenmeli, ceza dosyası kesinleştiyse 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 74. (818 sayılı Borçlar Kanunu 53.) maddesi hükmü gereğince, hukuk hakiminin kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlı olduğu gözönünde tutulmalı, kusur tespitine yönelik tüm bu tespitler de irdelenerek,

olay tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasa'nın 26. maddesine de uygun, soyut ifadelere dayanmayan, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerekeceği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığı ve dayanağı mevzuat hükümleri ayrıca olayda 506 sayılı Yasa'nın 26. maddesinin ikinci fıkrası anlamında sorumlular olup olmadığı, ayrıntılarıyla irdelenerek, iş kazasının olduğu meslek kolu ile iş ve işçi güvenliği konusunda uzman bilirkişi kurulundan alınacak kusur raporu sonuca gidilerek karar verilmesi gerektiği" ifade edilmiştir.

Diğer taraftan, Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usûlî kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem

yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince de, sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara, usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı).

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usûlî kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usûlî kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Prof. Dr. Baki Kuru, Usûlî Müktesep Hak (Usûle İlişkin Kazanılmış Hak), Dr. A. Recai Seçkin’e Armağan, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 351 Ankara, 1974, sayfa 395 vd.)

Yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar ışığında; Mahkemece bozma kararına uyulmasına karar verilmesine rağmen, bozma ilâmı gereği yerine getirilmeyerek ceza dosyasında kusurlu olduğu belirlenen şahıslar hakkında kusur yönünden yöntemince kusur raporu alınmaksızın, hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma sebebidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilerek,kusru raporu aldırıldıktan sonra bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek hüküm bozulmalıdır.