Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/10583 K.2016/15232

Dava, maluliyete dayalı ölüm aylığı tahsisi istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

02.02.1996 tarihli rapor ile hafif derecede mental retardasyon tanısı ve sürekli bakıma muhtaç olduğuna dair tespit yapılan 30.07.1974 doğumlu kısıtlı davacıya velayeten babasının maluliyete dayalı olarak 16.03.2012 tarihinde vefat eden sigortalı annesinden ölüm aylığı talebinde bulunduğu, Kurumca, çalışma gücünü en az % 60 oranında yitirmediği gerekçesi ile talebinin ret edildiği, Kurumun ret kararı üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmakla, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 32 ve devamı maddeleridir.

32’nci maddede ölüm aylığının, en az 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş veya 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için, her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş durumda iken ölen sigortalının hak sahiplerine, yazılı istekte bulunmaları halinde bağlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanunun 34. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde “(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./21.mad) Bu Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (e) bentleri hariç bu Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmayan veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış çocuklardan;

1) 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim yapması halinde 25 yaşını doldurmayanların veya,

2) Kurum Sağlık Kurulu kararı ile çalışma gücünü en az % 60 oranında yitirip malûl olduğu anlaşılanların veya,

3) Yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan kızlarının, her birine % 25'i, … oranında aylık bağlanır.” hükmü ile sigortalının çocuklarına hangi hallerde ölüm aylığı bağlanacağı belirlenmiş, 32. maddenin 2. fıkrasında da hak sahibine ölüm aylığı bağlanması için sigortalının taşıması gereken şartlar düzenlenmiştir.

Sigortalı sayılanlar ve bunların bakmakla yükümlü oldukları veya hak sahibi çocuklarının çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kayıp oranlarının tespitine ilişkin, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 01.10.2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 11.10.2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak; Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği ise 01.09.2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 03.08.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 58'inci ve 95’inci maddesinde malûl sayılmayı gerektirecek hastalık veya arızanın bulunup bulunmadığının tespitinde izlenecek yol açıklanmıştır. Buna göre Kurum sağlık tesislerince düzenlenen raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan rapor alınmalı, söz konusu kurul raporlarının Kurumu bağlayacağı, ancak, diğer ilgilileri bağlamayacağı dikkate alınarak, itiraz halinde, Adli Tıp Kurumundan alınacak rapora göre karar verilmeli; Yüksek Sağlık Kurulu Raporu ile Adli Tıp Kurumu raporu arasında çelişki bulunması halinde ise, Adli Tıp Genel Kurulundan alınacak raporla, bu çelişki giderilip, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Bu durumda, mahkemece, 5510 sayılı Kanunun 58. maddesinde öngörülen prosedür uyarınca ve 5510 sayılı Yasanın 95’inci maddesi gereğince, öncelikle davacının tüm tedavi evraklarının temini ile Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna sevki ile davacının çalışma gücünün % 60'ını kaybedip etmediği yönünde rapor alınarak, anılan Kurul raporunun Kurum için bağlayıcı olduğu gözetilerek,

davacının Yüksek Sağlık Kurulu raporuna itiraz etmesi halinde Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden davacının çalışma gücünün % 60'ını kaybedip etmediği yönünde rapor alınmalı, Yüksek Sağlık Kurulunun raporu ile anılan rapor arasında çelişki bulunması halinde, Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan iki rapor arasındaki çelişkileri giderecek şekilde rapor alınarak, davacının çalışma gücünün % 60'ını kaybedip etmediği hususu tereddüde yer vermeyecek şekilde belirlenerek, yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler çerçevesinde ölüm aylığı şartlarının varlığı irdelenerek, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Yapılacak değerlendirmede, maluliyet başlangıç tarihi belirlendikten sonra, adı geçen yönetmelik hükümlerinde sigortalı lehine getirilen düzenlemeler var ise kuşkusuz bunların da dikkate alınması gerekecektir.

Somut olayda; mahkemece, Mahkemece, bu maddi ve hukuki esaslar göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. Kabule göre de davacının talebinin 2400,00 TL’nin davalı kurumdan tahsiline yönelmesine rağmen, mahkemece 1938,18 TL kabule göre kısmen kabul kararının varlığının da dikkate alınmaması isabetsizdir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.