Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/10671 K.2017/2774

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasanın 79/10 ve 5510 sayılı Kanununun 86. maddesidir. 506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez”.

Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada; davacının davalı işyerinde 2001-25.07.2010 tarihleri arasında çalıştığı iddiası ile dava açtığı, davalı işverenin cevap dilekçesinde davacının 29.09.2005 tarihinde işe başladığının, yapılan işin tuğla üretim işi olduğu ve mevsimlik bir iş olduğu, davacının aralıklı olarak çalıştığının iddia edildiği, davalı işveren tarafından davacı adına düzenlenmiş 29.09.2005, 20.04.2006, 15.03.2008, 01.09.2009 tarihli işe giriş bildirgelerinin bulunduğu, tanık anlatımlarından davalı iş yeri tuğla fabrikasının yılın en çok 9 ayında çalıştığı, diğer tuğla fabrikalarına göre daha uzun çalışma süresinin olduğu, kış aylarında bazı işçilere iş verildiği, davacının mevsimlik çalıştığı yönünde beyanda bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Somut olay ve dosyada bulunan bilgi ve belgelerden yapılan araştırmanın hüküm kurmaya yeterli olmadığı anlaşılmakla; davacının ücret bordrolarında imzalı olanlar dikkate alınarak işe giriş ve çıkış tarihleri tespit edilmeli, işe giriş bildirgelerindeki imzaların davacıya ait olup olmadığı hususu irdelenmeli, davacıya ait işçi alacakları dosyası istenilerek davacının çalışmasının hangi dönemlerde geçtiği araştırılmalı, kabule görede infaza elverişli hüküm kurularak her yıl işe giriş ve çıkış tarihleri hükümde belirtilmelidir.

Mahkemece, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.