Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/11290 K.2019/3193

Dava, usulsüz ödendiği iddia edilen yol ücretinin istirdadı için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı Kurum müfettişleri tarafından yapılan genel incelemede, Artvin İlinde kronik böbrek rahatsızlığı olan bazı sigortalı veya bunların bakmakla yükümlü oldukları kimselerin diyaliz tedavisine girmek için gittikleri merkeze ulaşımlarını özel ticari taksiyle sağlamış gibi göstererek ve ikametgahlarını da gerçek olandan daha uzak bir mesafeyi beyan ederek gerçeğe aykırı düzenlenmiş taksi faturalarıyla Kurumdan hak edilmeyen yol giderlerinin tahsil edildiği saptamalarını içeren rapor düzenlenmiş,

raporda bu şekilde gerçeğe aykırı beyanla ödeme aldığı düşünülen sigortalıların ...Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesine sevklerinin yapılarak diyaliz merkezine gidiş gelişlerinde özel oto kullanımına gerek olup olmadığına yönelik rapor aldırılarak yersiz ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti istenmiştir.

Karadeniz Teknik Üniversitesi tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporlarında aralarında davalının eşinin de bulunduğu birkısım sigortalıların özel oto kullanımlarının gerekli olmadığı bildirilmiştir.

Davacı Kurum müfettişliğince bilahare KATÜ sağlık kurulu raporuna istinaden 13.8.2010 tarihli aralarında davalının eşi ...’ın da bulunduğu sigortalılarla ilgili Soruşturma Raporunun hazırlandığı, davalının eşi için 2008/1-2008/11 ayları arasında ödenen özel oto yol giderlerinden mutat taşıt ücretleri çıkartılıp geriye kalan tutar için icra takibi başlatıldığı anlaşılmakta olup,sigortalının yargılama aşamasında ölümü üzerine yasal mirasçılarına karşı dava sürdürülmüştür.

Dosya içeriğinden, Artvin Devlet Hastanesi’nin 4.7.2007 tarihli sağlık kurulu raporuna göre kronik böbrek yetmezliği olan ve haftada 3 kez diyalize giren davalının eşi ...’ın diyaliz merkezine özel oto ile gitmesinin uygun olduğu belirtilmiş, Rize 82 yıl Devlet Hastanesinin 09.01.2009 sağlık kurulu raporunda da haftada 3 kez kardiyoloji uzmanı bulunan bir merkezde özel oto ile diyalize gelip gitmesine oç ile kv. şeklinde karar verilmiştir.Müfettiş raporu doğrultusunda KATÜ Tıp Fakültesi tarafından düzenlenen 24.11.2009 raporda, ...’ın özel oto gerektirecek durumunun olmadığı bildirilmiştir.

Mahkeme tarafından alınan 20.11.2015 tarihli Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu Başkanlığı Raporunda ise, ...’ın diyaliz tedavisine veya diğer tıbbi kontrollere mutad araçlarla götürülmesinin uygun olmadığı,özel oto vb. şekilde naklinin uygun olduğu,tıbbi açıdan özel oto ihtiyacının gerekli olduğu oybirliği ile mütalaa olunur.şeklinde kanaat bildirilmiş, mahkemece Adli Tıp raporu esas alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanun'un 32. maddesinde, sigortalıya, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortası kapsamı dışında kalan hastalıklara da, aşağıda yazılı yardımların sağlanacağı belirtilerek bunlar arasında, gerekli durumlarda muayene ve tedavi için yurt içinde başka bir yere gönderilmesine yer verilmiş, 33. maddesinde, hastalık durumunda sigortalıya yapılacak sağlık yardımlarının kapsamı açıklanmış, 35. maddesinde, sigortalının eşi ve geçindirmekle yükümlü olduğu çocuklarının, hastalıkları durumunda, bu Kanun'un 33. maddesinde belirtilen sağlık yardımlarından yararlanacakları bildirilmiştir.

Diğer taraftan 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 65. maddesi, “Hekimin veya diş hekiminin muayene veya tedavi sonrası tıbben göreceği lüzum üzerine genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmetinden yararlanmaları için muayene ve tedavi edildikleri yerleşim yeri dışına yapılan sevkinde, ayakta tedavilerde kendisinin ve bir kişi ile sınırlı olmak üzere refakatçisinin gidiş ve dönüş yol gideri ve gündelikleri; yatarak tedavilerde ise gidiş ve dönüş tarihleri için gündelikleri ile yol gideri Kurumca karşılanır.

Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin yatarak tedavileri sırasında, hekimin veya diş hekiminin tıbben göreceği lüzum üzerine yanında kalan refakatçinin yatak ve yemek giderleri bir kişi ile sınırlı olmak üzere Kurumca karşılanır. Yurt içinde veya yurt dışına yapılan sevkler nedeniyle ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin tutarı 72'nci maddede belirtilen Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenir.

Sürekli işgöremezlik veya malûllük durumlarının tespiti, kontrolü veya periyodik sağlık muayenesi amacıyla yapılan sağlık hizmeti giderleri ile yol ve gündelik giderleri de bu madde hükümlerine göre ödenir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükmünü içermektedir.

Yukarıdaki açıklamalar ve yasal düzenlemeler ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, öncelikle davacı ve/veya eşi hakkında ceza yargılaması bulunup bulunmadığı, var ise hangi aşamada olduğu araştırılmalı, davacı kurumun, ikametgahın uzak gösterilmesi ve taksi kullanılmadığı yönündeki iddialarına yönelik ayrıntılı inceleme yapılarak, ibraz edilen taksi faturalarındaki adreslerle gerçekte oturulan adresin aynı adres olup olmadığı ile davalının eşinin diyaliz merkezine gidiş gelişlerde fiilen hangi araçları kullandığı araştırılmalıdır. Ayrıca kullanıldığı iddia edilen taksilerin şoförlerinin tanık sıfatıyla ifadeleri alınmalı,iddia edilen hususların gerçekliği her türlü kuşkudan uzak bir biçimde açıklığa kavuşturulduktan sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.