Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/11457 K.2018/9823

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamda belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; davalının haksız fiili sonucu sigortalının ölümünden kaynaklanan ve sigortalının hak sahiplerine bağlanan peşin değerli ölüm aylığının davalıdan rücuan tahsiline ilişkin olup, yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 39. maddesidir. Mahkemece, dosyaya sunulan bilirkişi raporu ve ıslah dilekçeleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Üçüncü kişilerin, meydana gelen kaza veya ölüm nedeniyle sigortalı ya da hak sahiplerine sosyal sigorta yardımları yapmakla görevli olan kuruma karşı 5510 sayılı Kanun’un 39. maddesi uyarınca sorumluluğu, kasta dayalı kusur sorumluluğu ile sınırlı bulunmaktadır. Anılan sorumluluk; ancak üçüncü kişilerin kasıtlı bir eylemi ve bunun sonucu meydana gelen kaza veya ölüm olayının arasında illiyet bağının bulunması halinde oluşmaktadır.

Buna göre; üçüncü kişilerin olaydaki kastının ve arasındaki illiyet bağının tespiti amacıyla; olayın oluşumuna ilişkin tüm maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, üçüncü kişinin kastı ile meydana gelen zararlandırıcı olay arasındaki bağ ve aidiyetlerin belirlenmesi gerekir.

Özellikle belirtmek gerekir ki, hukuki sorumluluğu doğuran unsurlar arasında illiyet bağı büyük bir önem taşır. İlliyet bağı, sorumluluğun asli şartı, tazminat hukukunun temel ilkesidir. Bu şart olmaksızın bir kişinin sorumluluğu düşünülemez. İnsan düşüncesinin bir kanunu olan illiyet kavramı, zararla söz konusu davranış veya olay arasında bir sebep sonuç bağının bulunmasını gerektirir. (Eren, Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Yetkin, 14. Bası 2012, syf 536)

Davaya konu somut olayda; davalının çalışanı olmayan ... davalı ...'in azmettirmesi sonucu İlhan Alkılıç isimli şahsı darp ederek olay yerinden koşarak uzaklaşmaya çalıştığı sırada 300 metre kadar gittikten sonra kalp krizi geçirerek ölmüştür. Dava ve cevap dilekçeleriyle ... 7. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2011/341 E. - 2012/179 K. sayılı dava dosyası ve kesinleşen kararına göre de olayın oluşumu bu şekildedir.

... 7. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2011/341 E. - 2012/179 K. sayılı dava dosyasında sanık olan davalı ... hakkında, TCK. 38/1 delaletiyle TCK. 86/1 ve 86/3-e maddeleri uyarınca, İlhan Alkılıç'a karşı “etkili eyleme azmettirme” suçu nedeniyle cezalandırılmasına karar verildiği, ancak kurum zararına sebep olan Tunç Ünlüoğlu'nun ölümüne ilişkin herhangi bir yargılamanın yapılmadığı ve davalı hakkında ölüm olayı sebebiyle herhangi bir hüküm kurulmadığı anlaşılmaktadır.

Olayın meydana gelişi irdelendiğinde de davalının azmettirmesiyle ölüm olayı arasında uygun bir illiyet bağı bulunmadığı, bu konuda herhangi bir tespitin yapılmadığı sabittir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde; illiyet bağının olmaması ve bu yönde davalı üçüncü kişiye atfı kabil kusur bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.