Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/11616 K.2017/4535

Dava, davacının, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Hizmet süresinin tespiti talebi bakımından; davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 79/10 ve 5510 sayılı Kanunun 86/8 maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan ... hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı taraf, 01.09.2000-27.05.2002, 01.08.2003-20.04.2013 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkmece, davacının, 22/06/2008 - 01/08/2010 tarihleri arasında 611 gün, 01/10/2010 - 22/04/2011 tarihleri arasında 202 gün, 01/01/2012- 15/08/2012 tarihleri arasında 225 gün, 15/08/2012 - 20/04/2013 tarihleri arasında 55 gün olmak üzere toplam 1093 gün asgari ücret ile davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; davacının askerlik yaptığı döneme ilişkin belgenin celp edilmediği, bu konuda davacı vekilinin beyanına itibar edildiği, davacının davalı işyerinden; 22.06.2008 - 01.08.2010 tarihleri arasında ayda 10 gün kısmi süreli çalıştığına ilişkin SSK bildirimlerinin yapıldığı, davalı işyeri dışından başka işveren işyerlerinden; 01.05.2005 -29.02.2008 tarihleri arasında ... sicil sayılı ...'a ait ... Mah. adresinde bulunan işyerinden kesintisiz ayda 30 gün üzerinden çalışma bildirilmiş olduğu, 02,08.2010-04.09.2010 tarihleri arasında ... sicil sayılı ..., 21.09.2010-30.09.2010 tarihleri arasında ... sicil sayılı ..., 22.04.2011-31.12.2012 tarihleri

arasında ... sicil sayılı ...., 15.08.2012-25.09.2012 tarihleri arasında ... sicil sayılı ... Gayrimenkul Yatırım A.Ş. 26.09.2012 - 08.11.2012 tarihleri arasında ... sicil sayılı ... Gayrimenkul Yatırım A.Ş. 09.11.2012-20.05.2013 tarihleri arasında .... sicil sayılı ... Gayrimenkul Yatırım A.Ş. işyerinden bildirimlerinin yapılmış olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafından, davalı işyerindeki çalışmalarından dolayı işçilik alacak davası açıldığı, davanın halen devam ettiği anlaşılmaktadır.

Bu tür davalarda, dava konusu dönemde işyeri devri yada işverenler arasında organik bağ bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davacı ile birlikte çalışan ve işverenlerin bordrolarında kayıtlı kişiler ile, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, tespiti istenen dönemde davalı işyerinde kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı,

inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalıdır. Ayrıca, davacıya ait askerlik belgesi celp edilmeli ve süre belirlenmeli, işçilik alacağı dosyası gözetilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.