Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/11858 K.2017/4112

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı taraf, 07.04.2012-01.10.2012 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, davacının davalı şirkete ait ... adresinde bulunan kurumda tescili bulunmayan Petrol istasyonu işyerinde 07.04.2012-10.09.2012 tarihleri arasında 154 gün çalıştığı, kuruma bildirimi yapılmayan bugünlerde aylık 2.712,83 TL brüt (2100 TL net) ücret aldığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verimiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan ... hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; davalı şirket adına, ... Bulvarı ... Karayolu üzeri ... adresinde işyeri tescil kaydı olmadığı, davacı tarafın iddiasına göre ve dosya kapsamında bulunan tarihsiz kira sözleşmesine göre davalı işyerinin dava dışı ... İş ve Dış Tic. Petrol Ltd. Şti. den kiralandığı, davalı işyerinin Kurum kayıtlarında, dava dışı ... İş ve Dış Tic. Petrol Ltd. Şti. adına kayıtlı olduğu 01.06.2011 tarihinde Yasa kapamına alındığı ve halen faal olduğu anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu davada, istem kabul edilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir. Dosya içeriğinden, işverenlik sıfatı konusunda yeterli araştırma yapılmadan, davacının hangi dönemde hangi işveren nezdinde çalıştığı açıkça tespit edilmeden karar verildiği, kabule göre de tespitine karar verilen hizmetlerin davalı işverenler yönünden ayrıştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde; davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; işverenlik sıfatı tereddüte mahal vermeyecek şekilde araştırılarak, davacının talep konusu hizmetinin hangi işveren yada işverenler nezdinde icra edildiği belirlenmeli, davalı işverenler dışında başka bir işveren yanında çalıştığı tespit edilirse, 6100 sayılı HMK'nın 124. maddesi'nin 3. fıkrası ''maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi karşı tarafın rızası aranmaksızın kabul edilir.'' uyarınca, tespit edilen işverene yöntemince husumet yöneltilmeli, böylece mevcut çelişki açıklığa kavuşturularak, sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, temyiz eden davacı ve davalı Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, sair hususlar incelenemeksizin hüküm bozulmalıdır.