Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/12915 K.2019/3243

Dava, usulsüz oda kaydı nedeniyle Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile sigortalılığın tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının oda kaydının müfettiş incelemesi sonrası geçersiz sayılarak iptal edildiği, davacı tarafından sigortalılığın iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile sigortalılığın tespiti istemli eldeki davanın açıldığı, Mahkemece, davanın kabulü ile ... tarafından tanzim edilen 28/01/2014 tarihli rapora esas kurum işleminin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

6552 sayılı Yasa'nın 58. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 54. madde “Mülga 4355 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu, mülga 5373 sayılı Esnaf Dernekleri ve Esnaf Dernekleri Birlikleri Kanunu ve mülga 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanunu'na göre; esnaf ve sanatkâr siciline veya odasına ya da her ikisine birden kayıtları bulunmakla birlikte üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine,

Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22.03.1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31.12.2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4'üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır..." hükmünü içermektedir.

Eldeki davada, kurum müfettişi tarafından düzenlenen 28.01.2014 tarihli soruşturma raporunda davacının ziraat odası kaydının geçersiz sayılması, davacı hakkında 1997 ve 1998 yıllarına ait Toprak Mahsulleri Ofisine satım yapıldığına dair alım fişleri ve 2013 yılına ait zirai ilaç alımına dair mal teslim fişlerine göre işlem yapılması gerektiği belirtildiğinden, davacının oda kaydının iptal edildiği, davacının 28.11.1997 ve 14.09.1998 tarihli TMO'dan yapılan prim tevkifatları bulunduğu, davalı kurumun 14.09.1998 tarihli tevkifata istinaden 01.10.1998 tarihinde tescil kaydı oluşturduğu,

2926 sayılı Kanuna tabi olarak davacının 01.10.1998-31.12.1998 tarihlerine ilişkin sigortalılığının davalı kurumun kabulü dahilinde olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılması gereken iş, öncelikle geçerli bir oda kaydının olup olmadığının araştırılması, geçerli bir oda kaydının varlığı halinde, kurum kabulünde olan tarihi takip eden 01.01.1999 tarihinden sonrası için 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 54. madde uyarınca inceleme yapılmalı ve bu tarihten sonraki dönem yönünden Mahkemece, davacının 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi,

ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunup bulunmadığı hususları ayrıntılı olarak araştırılarak sigortalılık süresi belirlenmeli ve yapılacak araştırma ve inceleme sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemenin, bu maddi ve hukuki olguları gözetmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.