Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/12997 K.2019/3546

Dava, davacının ... sigortalılığının reddi yönündeki kurum işleminin iptali ile istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut davada; davacının ....07.1981-........1982 ve 04.06.1990-25.....1995 tarihleri arasında vergi mükellefiyet kaydı bulnmakta olup, davacı ....01.1989 tarihinde 1989 Ocak ayına kadar olan geçmiş ceza ve prim borcuna mahsuben Kuruma 91.000 TL ödeme yapmıştır. Davalı Kurum 1479 sayılı Yasaya istinaden 01.....1972-....04.1982 tarihleri arasındaki vergi kayıtları geçersiz kabul edildiğinden bahisle davacının tescilini ....04.1982 tarihi olarak yapmış ve davacının ....04.1982-........1982, 04.06.1990-25.....1995 tarihleri arasında ... sigortalısı olduğunu kabul etmiştir. Ayrıca Kurum tarafından davacının yatırmış olduğu 91.000 TL tutar karşılığı ... yıl, ... ay, ... gün, ödeme yaptığı tarih baz alındığında ... ay, ... gün hizmet alabileceğinin bildirildiği görülmektedir.

İnceleme konusu davada; davacı 1989 yılında prim borcunu toplu olarak ödediğini, Kurum tarafından yapılan bu ödeme dikkate alınmayarak bu dönemdeki hizmetlerinin sayılmadığını belirterek prim borç ödemesinin kabul edilerek geriye dönük haklarının iade edilmesini talep etmiş, mahkemece davacının yaptığı ödemenin 01.01.1983-....01.1989 döneminde Kurumca iptal edilen ancak isteğe bağlı sigortalı sayılması gereken tüm süreye karşılık ödendiği ve bu şekilde ... yıl, ... gün ... sigortalılığına karşılık geldiği değerlendirilerek bu sürenin isteğe bağlı sigortalılık olarak tespitine, geriye dönük haklarının iade edilmesine ilişkin talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkemece, Kurum tarafından sigortalı kabul edilmeyen bu dönemin isteğe bağlı sigortalı sayılması ve primleri karşıladığı yönünde değerlendirme yapılması yerinde değildir. Bu nedenle ....01.1989 tarihli 91.000 TL ödemenin neye karşılık olarak ve nasıl tahsil edildiği araştırılmalı, af veya icra takibi kapsamında tahsilat yapılmış ise ödemenin karşılık geldiği sürenin zorunlu sigortalı sayılması gerektiği, ancak af veya icra takibi neticesinde yapılan bir ödeme değil ise, yapılan bu ödeme geriye dönük sigortalılık bahşetmeyeceğinden sadece ileriye dönük olarak isteğe bağlı sigortalı sayılabileceği gözetilmeli, yapılan araştırma neticesinde elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.