Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/1326 K.2016/6956

Dava, iptal ve tespit istemine ilişkindir. Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrasında davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, taraflar avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, taraflar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) 1997 yılının Haziran ayında düzenlenen giriş bildirgesi üzerine, 1973 yılından itibaren başladığı bildirilen .... kaydına dayalı olarak davalı Kurumca 22.03.1985 tarihi itibarıyla 1479 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalı olarak tescili yapılan, ilk prim ödemesini 24.06.1997 günü gerçekleştiren davacıya, 22.03.1985 – 21.07.1998 dönemindeki sigortalılığı ve askerlik borçlanması üzerinden 01.08.1998 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı,

davalı Kurum görevlilerince Van ilinde gerçekleştirilen denetim ve soruşturmada aralarında davacının da yer aldığı çok sayıda sigortalının meslek kuruluşu kayıtlarının sahteliğinin belirlenmesi üzerine 2003 yılının Haziran ayında davacının sigortalılığı ve giderek aylığı iptal edilerek ilgililer hakkında yasal işlemlerin yapıldığı, Kurum işleminin iptali ile kesilme tarihi itibarıyla aylığın yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine ilişkin olarak açılan işbu davada verilen kabul kararının Dairemizce gerçekleştirilen temyiz denetiminde bozulduğu, “.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında yapılan değerlendirmede, …tarafından düzenlenen 07.05.2007 tarihli ...fterinin davacıya ait sayfalarında bulunan kayıtlar üzerinde yapılan tahrifatın teknik cihaz kullanmadan ilk

bakışta kolaylıkla dikkat çekecek nitelikte olduğunun belirlenmiş bulunması, anılan davada inceleme yapan teknik bilirkişilerce düzenlenen 21.08.2009 tarihli raporda, üye kayıt defterinin, önceden boş olan ve çizilerek iptal edilen başlangıç sayfasına davacının farklı yazı ve mürekkeple geçmişe yönelik olarak kaydının yapıldığı, basit bir incelemeyle bu kaydın sonradan yapıldığının anlaşılabileceği görüşüne yer verilmiş bulunması karşısında, dosyada yer alan diğer bilgi ve belgeler de dikkate alındığında meslek kuruluşu kaydının yöntemince oluşturulmayıp gerçeğe aykırı olduğu,

buna göre oda kaydı bulunmadığından zorunlu sigortalılıktan söz edilemeyeceği, prim ödemeleri 24.06.1997 gününden itibaren başladığından bu primlerin söz konusu tarih öncesinde isteğe bağlı sigortalılık olarak da değerlendirilemeyeceği, sigortalılığı bulunmayan davacının aylığa da hak kazanamayacağı belirgindir….” görüş ve yaklaşımını içeren 15.01.2015 gün ve 22198/311 sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda bu kez 5510 sayılı Kanunun Geçici 54. maddesine dayanılarak istem kısmen hüküm altına alınıp yaşlılık aylığının 01.10.2014 tarihinden itibaren yeniden bağlanması gerektiğin tespitine karar verilmiştir.

Yargılama aşamasında kanun koyucu tarafından kabul edilerek 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanunun 58. maddesiyle 5510 sayılı Kanuna Geçici 54. madde eklenmiş, anılan maddenin ilk fıkrasında “Mülga 4355 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu, mülga 5373 sayılı Esnaf Dernekleri ve Esnaf Dernekleri Birlikleri Kanunu ve mülga 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununa göre; esnaf ve sanatkâr siciline veya odasına ya da her ikisine birden kayıtları bulunmakla birlikte üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine,

Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22/3/1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır.” hükmü öngörülmüş olmakla, fıkrada yer alan “üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmaması” durum ve olgusunun, meslek kuruluşu kayıt ve belgelerinde yapılan tahrifatları içermediği,

başka anlatımla söz konusu kayıt ve belgelerde sahtecilik/tahrifat saptandığı takdirde sigortalı hakkında maddenin uygulanamayacağı, sigortalının fıkradaki hak ve olanaktan yararlanamayacağı belirgin ise de bu tür uyuşmazlıklarda uygulayıcı konumundaki Kurumun yaklaşımının önem arz ettiği, davanın tarafı konumundaki Kurumun sigortalılar yararına farklı uygulamayı benimseyerek işlem tesis etmesi durumunda görülmekte olan davalarda farklı sonuçlara ulaşılabileceği de açıktır.

Şu durumda inceleme konusu dava yönünden, Kuruma yazı yazılarak davacı hakkında Geçici 54. maddenin uygulanıp uygulanmadığı, anılan düzenlemeden yararlandırılmış ise davacının sigortalılık süresi ile aylığı konusunda ne şekilde işlem gerçekleştirildiği açıklıkla belirlendikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, taraflar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.