Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/14085 K.2017/2299

Dava, aylık kesme işleminin iptali ile kesilen aylıkların yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacıya, yaşamını yitiren sigortalı üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla aylık bağlandığı, ancak boşandığı eşiyle talep konusu dönemde fiilen birlikte yaşadığının belirlenmesi üzerine, davalı Kurumca talep konusu dönemde yersiz olarak ödenen aylıkların ödenmesi için davacıya tebligat yapılmıştır.Bu durum üzerine davacı tarafından Kurum işleminin iptali ile kesilen aylıkların kesildiği tarihten yeniden bağlanması istemli eldeki dava açılmıştır.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasa'nın 56. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvuru, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden,

eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanun'un 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır.

İnceleme konusu 56'ncı maddede, “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Dava öncesinde Kurum tarafından araştırma yapılmıştır. Davacının 30.10.2011 tarihinden itibaren, boşanmış olduğu eşinin 05.12.2012-10.04.2016 tarihleri arasında yerleşim yeri adresi olarak gözüken,/... adresinde yapılan araştırmada; daire 5 de ikamet eden ...’in beyanı alınmış, beyanında; yaklaşık 2 yıldır adreste ikamet ettiği, davacı ve boşanmış dolduğu eşinin birlikte ikamet ettikleri beyan edilmiştir. Aynı binanın altında ...

Mobilya sahibi ...nin beyanı alınmış, beyanında. 16 yıldır bu adreste ikamet ettiği, davacı ve boşanmış olduğu eşinin ... adresinde ikamet ettikleri, bina komleksinin teyzesine ait olduğu, davacı ve boşanmış olduğu eşinin yaklaşık 5 yıldır bu binada kiracı olarak birlikte ikamet ettikleri beyan edilmiş, imzalı beyanı alınmıştır.

Davacının boşanmış olduğu eşinin beyanı alınmış, 20.05.2014 tarihli beyanında; tır şoförü olduğu, genelde yollarda olduğu, tırda yattığı, bazen otelde kaldığı, resmi kayıtlarda ikamet adresinin eski eşine ait adres olduğu, çünkü resmi kurumlara adres vermesi gerektiği, eski eşine maddi yardımda bulunduğu, ay başlarında eski eşinin yaşadığı mahalleye gittiği, onun alışveriş yaptığı bakkala borcunu ödediği, kira ve faturaları yatırdığı, kendisine herhangi bir nafaka ödemediği ve eski eşinin geliri olmadığı için ihtiyaçlarını karşılamak zorunda olduğu beyan edilmiştir.

Kurum tarafından, davacıya ait medula kayıtları dosyaya delil olarak sunulmuştur. Davacı 26.02.2014 tarihinde, ... ... Ruh Sağlığı Hastanesi Psikiyatri bölümündeki muayenesinde, özgeçmiş olarak “Boşanmış ancak aynı evde yaşıyorlar" şeklinde özgeçmiş hikayesini belirtmiştir. 26.07.2013 tarihinde Özel Bölge Hastanesi Dermetoloji bölümündeki muayenesinde, davacının hastaneye verdiği cep telefon numarasını, davacının eski eşi Kuruma vermiştir.

Kurum tarafından davacıya ait facebook hesap bilgileri dosyaya sunulmuştur. Davacı, 15.09.2013 tarihinde, facebook profil resmi olarak kullandığı fotoğrafta, aile ortamında eski eşi ile aynı masa başında birlikte görülmektedir. Yukarıda belirtilen bilgi ve belgelerden, davacı ve boşanmış dolduğu esinin, boşanmalarına rağmen fiilen birlikte yaşadıkları anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davanın reddi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi isabetsizdir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.