Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/14215 K.2018/5613

Dava, 11/12/1949 tarihli ... Sigorta Müdürlüğü sigorta işe giriş bildiri kağıdındaki 26/08/1930 doğumlu ... Oğlu ... ile 24/01/1992 yılında Tarım Bağ-Kur'dan emekli olarak ... Sosyal Güvenlik kurumundan emekli maaşı alan 26/08/1930 doğumlu ... oğlu ...’nın aynı kişiler olduğunun tespiti ile ... Devlet Demir Yolları ... Kömür Maden İşletmesi’nde geçen 44 günlük çalışmanın muris ... oğlu 26/08/1930 ...’ya ait olduğunun tespiti, davacılardan hak sahibi olan ... (...) ...’a ölüm aylığı bağlanması ile birikmiş ve ödenmeyen aylıkların yasal faiz ile birlikte ödenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarına gelince, dava dosyası incelendiğinde, davacılardan hak sahibi ...’ın, 1479 sayılı Yasa kapsamında hizmeti bulunun muris ... ...’dan kendisine ölüm aylığı bağlanmasını talebinin reddedildiği, ... oğlu 26.08.1930 doğumlu ... adına düzenlenen 11.12.1949 işe başlama tarihli işe giriş bildirgesinin ... oğlu 26.08.1930 doğumlu ...’ya ait olduğu ile ... Devlet Demir Yolları ...

Kömür Maden İşletmesi’nde geçen 44 günlük çalışmanın ... oğlu ...’ya ait olduğunun tespiti ve hak sahibi ...’a ölüm aylığı bağlanması için işbu davanın açıldığı, mahkemece, kamu kurumlarından ikmal edilen belgeler ve dinlenen tanık beyanları nazarında davanın kısmen kabulü ile işe giriş bildirgesindeki ... oğlu ... ile davacılar murisi ... oğlu ...’nın aynı kişiler olduğunun tespitine, ... Devlet Demir Yolları ...

Kömür Maden İşletmesi’nde geçen 44 günlük çalışmanın davacılar murisine ait olduğunun tespitine, davacılardan hak sahibi ...’a ölüm aylığı bağlanması isteminin reddine karar verildiği anlaşılmış ise de, aidiyet yönünde kurulan hüküm eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Bu tür aidiyet ve tespit davalarında gerçeğin tam olarak saptanması için, işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gereği ortadır. Vazgeçilemez ve devredilemez nitelikteki temel haklardan olan sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesine yönelik tespit ve aidiyet davalarının kamu düzenine ilişkin davalardan olduğu gözetilerek, davacıların iddiasının gerçekliğinin resen araştırma ile saptanması gereklidir.

Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, mahkemece her ne kadar kamu kurumlarından ikmal edilen belgeler ve bir kısım tanık beyanına göre karar verilmiş ise de, öncelikle her iki kimlik bilgisi yazılmak suretiyle Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden bilgi istenilmesi gerektiği, diğer taraftan dinlenen tanıkların hizmet döküm cetvelleri getirtilmediğinden, söz konusu dönemde çalışmalarının bulunup bulunmadığı saptanamadığından,

mahkemece dinlenen tanıkların hizmet döküm cetvelleri getirtilip ilgili dönemi kapsayacak şekilde çalışmalarının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, aksi durumda bu dönemi kapsayacak şekilde çalışması bulunan tanık tespiti yapılıp beyanlarına başvurulmak suretiyle, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.