Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/14845 K.2019/1391

Dava, sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı ... ile fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davacı, davalı ...'nda çalıştığı dönemde eksik gösterilen prime esas kazançlarının tespitini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne, prime esas kazancı eksik gösterilen aylar tespit edilerek eksik ödenen toplam 25.421,83 TL prim farkının davalı belediyeden tahsiline karar verilmiştir.

Dosya kapsamından davacının 01.07.1992-27.10.2011 tarihleri arasında davalı ...'nda çalıştığı, 03.06.2016 havale tarihli bilirkişi raporu ile iş yeri kayıtlarından işverence bordro ile yapılan ödemelerin SPEK'e dahil edildiği, ancak ücret ödeme anı dışında yapılan bazı ödemeler bordrolaştırılırken SPEK'e dahil kazanç olarak esas alınmasına ve prim kesilmesine rağmen ödendiği ay için SPEK'e dahil edilmediğinin, bu ödemelerin akdi ve yasal ikramiye, yakacak yardımı,giyim kuşam yardımı gibi çeşitli nakdi sosyal yardımlar, bayram yardımları gibi prime esas kazançlar olduğu,

bu kazançlardan prim kesintisi de yapıldığı ancak SPEK'e dahil olması için bildirge ile kuruma bildirilmemiş olduğunun anlaşıldığından bahisle 2007/12-2011/10 tarihleri arasında bazı aylara ait prime esas kazanç tespiti yapıldığı ve mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

506 sayılı Kanun'un 77. maddesinde "Sigortalılarla işverenlerin bir ay için ödeyecekleri primlerin hesabında:

a) Sigortalıların o ay için hak ettikleri ücretlerin,

b) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin,

c) İdare veya kaza mercilerince verilen karar gereğince (a) ve (b) fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.

(Değişik : 29.07.2003 - 4958 / 36 md. Y.T. 01.01.2004) Şu kadar ki, ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz. Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur." hükmü ile,

5510 sayılı Kanun'un 80. maddesinde "(Değişik: 17/4/2008-5754/47 md.) 4'üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.

a) Prime esas kazançların hesabında;

1) Hak edilen ücretlerin,

2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,

3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2 numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.

b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenleı tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.

e) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz" hükmü düzenlenmiştir.

Mahkemece, dosyada alınan bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulmuş ise de bilirkişi raporunda hangi ödemelerin prime esas kazancın hesabında esas alındığı belirtilmediğinden, davalı ... Başkanlığının kamu işyeri olduğu gözetilerek,davalı ... ile feri müdahil Kurum kayıtlarının da karşılaştırılması suretiyle, yukarıda yer alan yasal mevzuat kapsamında SPEK'e dahil olan ve olmayan ödemeler ayrı ayrı gösterilecek şekilde denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre değerlendirme yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, feri müdahil Kurum ve davalı ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.