Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/14895 K.2019/1571

Dava, Kurumca tahakkuk ettirilen sosyal güvenlik destek primi borcunun iptali ile yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle, davanın kabulüne, karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın konusu, yaşlılık aylığı alırken başlayan kendi nam ve hesabına bağımsız faaliyetten dolayı tahakkuk ettirilen sosyal güvenlik destek priminin iptalinin gerekip gerekmeyeceği ile yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

Eldeki davada, 01.09.1995 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı aldığı anlaşılan davacı hakkında davalı Kurumca davacının şirket ortaklığının devam etmesi nedeniyle 01.02.2004-07.01.2016 tarihleri arası dönem için 1479 sayılı Yasa’nın ek 20. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 30. maddeleri kapsamında sosyal güvenlik destek primi tahakkuk ettirildiği ve oluşan borçlar nedeniyle davacının aylığından kesintiler yapmaya başladığı,

davacının ise tahakkuk ettirilen bu borçlar nedeniyle ortağı olduğu şirketin vergi kaydının ve faaliyetinin 15.09.2006 tarihi itibari ile son bulduğundan bahisle, kurumca tahakkuk ettirilen prim borcunun iptali ile yersiz kesintilerin faizi ile birlikte iadesini istediği,

dosya kapsamındaki belgelerden bir takım kesintiler yapıldığı anlaşılsa da bu kesintilerin hang dönem prim brocu için yapıldığının anlaşılmaması karşısında, öncelikle kurum tarafından yapılan tahakkuk dönemlerinin hangi tarihler olduğunun açıkça belirlenmesi ile kesintilerin hangi dönem prim borçları için yapıldığı belirlenmeli, davalı Kurum vekilinin davacının sosyal güvenlik destek pirimi ödeme yükümlülüğünün ortak olduğu şirketin vergi faaliyetinin sona erdiği 30.09.2013 tarihi olarak güncellendiğini beyan etmesi karşısında bu durum Kurumdan da sorulmak suretiyle gözetilmelidir.

Diğer taraftan, 30.09.2013 tarihi ve sonrası bakımından tahakkuk veya kesinti yapılmamış olduğunun anlaşılması halinde ise, 18.05.2018 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun İle 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan, 2018 yılı Mart ayı ve önceki aylara ilişkin sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi,

sosyal güvenlik destek primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacaklarının, kapsama alınmış olduğu dikkate alınmalı ve yasanın 10. maddesinin 5. fıkrasındaki “5510 sayılı Kanunun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılmasını gerektirir nitelikte çalışması nedeniyle ilgili mevzuatına göre sosyal güvenlik destek primi ödemesi gereken sigortalıların bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan sosyal güvenlik destek primi borçları ve bu borca bağlı gecikme cezası,

gecikme zammı gibi fer’i alacaklar terkin edilir.” Hükmü de dikkate alınmak suretiyle dava konusu olan primler nedeniyle doğan borcun iptal edilip edilmediği, davalı Kurumdan sorulup sonucuna göre davanın konusuz kalıp kalmadığı,yasanın yürürlük tarihinden sonra kesinti yapılıp iadesi gereken pirim olup olmadığı değerlendirilmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

30.09.2013 tarihi sonrası dönemler için sosyal güvenlik destek primi tahakkuk ve tahsil edilmesi halinde iadesi gerektiği gözetilmelidir.

Mahkemece, 15.09.2006 tarihi itibariyle şirketin faal olmadığı kabul edilerek 01.02.2004-07.01.2016 tarihleri arası tüm dönem için tahakkuk eden primlerden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi, pirim ödeme yükümlülüğünün 01.02.2004 tarihinde başlamış olması karşısında 01.02.2004-15.09.2006 tarihleri arası tahakkuk eden primleri de kapsayacak şekilde kabul kararı verilmiş olması kendi içinde çelişkili olmuştur.

Ayrıca "emekli maaşından kesinti yapılmış ise dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile iadesine " şeklinde şarta bağlı hüküm kurulması da hatalı olmuştur.

O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.