Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/15452 K.2019/1203

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, yapılan yargılama neticesinde pasif husumet ehliyetine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, .... Kaymakamlığı... Anadolu Öğretmen Lisesinde ihale ile temizlik işini alan davalı şirket bünyesinde kaloriferci ve temizlik işçisi olarak çalıştığını, çalışmalarının 23.02.2011-15.06.2012 arasında kesintisiz devam ettiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiş,

Mahkemece, ihtilaf konusu dönemde sigorta kaydına yansımayan yaz aylarındaki çalışmasının .... Anadolu Öğretmen Lisesi Okul Aile Birliği bünyesinde geçmesi ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7. maddesine eklenen son fıkra ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının bu tür davalarda davalı sıfatı yasaklandığı gibi fer'i müdahil sıfatı da talebine bağlı kılındığından, davada yer alma zorunluluğu bulunmaması gerekçesiyle pasif husumet ehliyetine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

1) 506 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesi ile "işveren; ...sigortalıları çalıştıran... kişiler..." olarak tanımlandığı, yine 5510 sayılı Kanun'un 12'inci maddesi ile "işveren; 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar" olarak tanımlandığı, hizmet tespiti davalarında davanın sübutu ve verilen kararın infazı açısından, işverene husumet yöneltilmesinin zorunlu olduğu gözetilerek davalı şirket yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair verilen karar isabetli ise de işveren davaya dahil edilmeden yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş, talep dönemi davacının çalışmalarının geçtiği işveren tespit edilip, işverene husumet yöneltilmesi için HMK. 124. maddesi dikkate alınmak suretiyle davacıya mehil verilmeli; dahil edilen işverenin göstereceği bütün deliller toplanmalı ve yapılacak yargılama sonucuna göre karar verilmelidir.

2) 6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 64. maddesiyle 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7. maddesine eklenen 4. fıkrada, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kuruma resen ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya davalı yanında feri müdahil olarak katılan Kurumun, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabileceği belirtilmiştir.

5521 sayılı Kanun'un 15. maddesinde, bu Kanunda açıklık bulunmayan durumlarda Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde, üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabileceği, 447/2. maddesinde, mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamaların, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı, 448. maddesinde,

bu Kanun hükümlerinin, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanacağı açıklanmıştır. Bu açıklamalar uyarınca, dava tarihi itibari ile Kurumun fer’î müdahil olarak davada yer alması gerektiği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan, davaya konu somut uyuşmazlık, 5510 sayılı Kanunu'nun 86/9. maddesine dayalı hizmet tespiti istemine ilişkin olup, hizmet tespiti davalarında işveren ve Sosyal Güvenlik Kurumu arasında (pasif) mecburi dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Diğer ifade ile Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet tespiti davalarında yasal hasımdır. Bu nedenle davanın Kurum yönünden husumetten reddi isabetsiz olup, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7. maddesine eklenen 4. fıkrası uyarınca Kurumun davada feri müdahil olarak kabulü ile savunması alınıp, onun göstereceği deliller de toplandıktan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.