Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/15540 K.2017/6263

Dava, davacının hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne verilmiştir.

Hükmün, taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/8 maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı,... Gazetecilik Matbaacılık ve Kağıtçılık A.Ş. ünvanlı işyerinde 27.05.2005 ile 30.08.2011 tarihleri arasında kesintisiz ve 5510 sayılı kanuna tabi hizmet akdi ile fiili olarak günlük asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitini talep etmiştir.

Mahkemece, .... Gazetecilik Matbaacılık ve Kağıtçılık A.Ş. ünvanlı işyerinde 01/09/2005 ile 30/08/2011 tarihleri arasında kesintisiz ve 5510 sayılı Kanuna tabi hizmet akdi ile fiili olarak günlük asgari ücret üzerinden üzerinden , çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosya kapsamında bulunan davacıya ait sigorta kayıtları incelendiğinde; davacı adına davalı işyerinden hiç işe giriş bildirgesi verilmediği, 08.09.2009 - 30.08.2011 tarihleri arasında dava dışı .... sicil sayılı işyerinden sigortalı gösterildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, dava dışı işyerinden yapılan bildirimler dışlanmaksızın karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacı taraf, 27.05.2005 ile 30.08.2011 tarihleri arasında kesintisiz ve hizmet akdine bağlı olarak davalı şirketin sahibi olduğu İlk haber gazetesinin ... temsilcisi olarak çalıştığını, müvekkilin hizmet akdine bağlı olarak temsilcilik, ilan ve

reklam toplama, haber toplama, abone yapma ve satış gibi işleri yaptığını ve asgari ücretle çalışmasına rağmen çalışmalarının Kurum'a bildirilmediğini iddia ederek müvekkilinin davalıya ait işyerinde hizmet süresinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf, İhlas Haber Ajansından haberleri takip ettiğini, davacının şirketin gazetesine abone ve ilan sağlayarak, şirketin aldığı ücretten belirli bir yüzde alarak çalıştığını, davacının yaptığı abonelik ve aldığı ilanlar karşılığında aldığı ücretin kendisine ait kısmını kestikten sonra kalanını şirkete gönderdiğini, ... ilinde şirketin sürekli ve kesintisiz çalışacak personele ihtiyacı olmadığını, haberleri ....

Haber Ajansından takip ettiklerini, ... ilinde şirkete ait tesis, bina olmadığını, davacının kesintisiz ve sürekli bir çalışmasının söz konusu olmadığını, şirkete ait gazetenin 2009 yılından beri ... ilinde satılmadığını, davacının dava dosyasında sunduğu 2011 tarihli gazetelerin daha önce firmaya ilan veren firmaların ilanları olduğunu düşündüklerini, davacının ilanı kendi vererek şirketle iş yapmış gibi görünmeyi amaçladığını iddia ederek davanın reddi talep edilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgeler değerlendirilmek suretiyle ve yapılacak araştırma neticesinde ,davacının ücretinin nasıl belirlendiği ve nasıl ödendiği de değerlendirilerek, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenmeli, davacı ile davalı arasında hizmet akdinin varlığının değerlendirilmesi halinde; bildirim yapılan dava dışı işverenin de HMK 124. madde kapsamında katılımı sağlanıp, davacının dava dışı işyerindeki çalışması ve niteliği, ne iş yaptığı hususları değerlendirilmek suretiyle, tam gün veya kısmi çalışması olup olmadığı hususlarında çalışmasının niteliği belirlenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme, araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.