Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/16701 K.2019/1623

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79., 5510 sayılı Yasanın 86/9. maddeleri olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmelerinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada; davacı davalı işveren nezdinde 08.05.2006 – 11.06.2013 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığından Kuruma bildirilmeyen hizmet süresinin tespitini istemiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne, davacının 08.05.2006 – 01.02.2012 tarihleri arasında 10 ay süreyle ayda 25 gün; 2 ayda ise işverence bildirilen süreler kadar çalıştığı ve eksik bildirilen gün sayısının 799 gün olduğunun tespitine,

Davacının 18.05.2012 – 22.10.2012 tarihleri arasında ve 08.02.2013 – 11.06.2013 tarihleri arasında eksik bildirilen gün sayısının olmadığının tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Eldeki dosyada; davacının 08.05.2006-01.02.2012 tarihleri arasında her ay 30 günden az bildiriminin olduğu, 18.05.2012 – 22.10.2012 tarihleri arasında ve 08.02.2013 – 11.06.2013 tarihleri arasında ise tam bildirim yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, dava konusu edilen çalışmaların geçtiği tuğla imalatı işyerinde geçen çalışmaların kısmi zamanlı olup olmadığının belirlenmesi için işyerine ait elektrik, su, doğalgaz faturaları ile puantaj kayıtları, vergi kayıtları-matrahı celp edilmeli, davalı işveren aleyhine açılan başka hizmet tespiti davası olup olmadığı araştırılmalı, davacı adına Kuruma yapılan eksik bildirimlere ait belgeler Kurumdan ve işverenden getirtilmeli, işyerinin kapsam ve kapasitesi ile yılda kaç ay açık olduğu, faaliyetine sürekli devam edip etmediği araştırılmalı, tanık beyanlarında geçen çalışanların fabrika koğuşlarında kalıp kalmadığı,

koğuşlarda kalanların kısmi istihdamının nasıl sağlandığı, davacının da koğuşlarda kalıp kalmadığı, işyerinde ara verilmesi halinde işyerinde kalmaya devam edilip edilmediği araştırılmalı, uyuşmazlık konusu dönemde hizmet bildirimi olan diğer bordro tanıkları dinlenmeli, komşu işyeri sahibi veya çalışanları tespit edilerek dinlenilmeli sigorta kayıtları getirtilerek bayanları denetlenmeli ve hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı ve davalı Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.