Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/17489 K.2020/946

Davacı, eksik hesaplanan yaşlılık aylığı miktarının tespiti ile ödenmeyen aylık farklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesinin “Bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 17.7.1964 tarihli ve 506 sayılı, 2.9.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 8.6.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.7.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler” hükmü karşısında, davanın yasal dayanağı 1479 sayılı Yasanın 36. maddesidir.

Davanın yasal dayanağı yaşlılık aylığı tahsis tarihinde yürürlükte bulunan 1479 sayılı Yasanın mülga 36. maddesi olup anılan madde de, “(19/4/1979 tarih ve 2229 sayılı Kanunun hükmüdür.)Yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanan sigortalılara en son prim ödediği gelir basamağında en az bir tam yıl prim ödemesi koşuluyla bulunduğu basamağın % 70'i oranında aylık gelir hesaplanır.

Bulunduğu gelir basamak primini bir yıl ödememişse, bir önceki basamak üzerinden aylık gelir hesaplanır. Bu oran 25 yıldan fazla prim ödenmiş olması halinde fazla olan her tam yıl için % 1, kadın ise 50, erkek ise 55 yaşlarından sonra sigortalılığa devamda, fazla olan her tam yaş için de ayrıca % 1 artırılır.

(19.4.1979 - 2229 sayılı Kanunun hükmüdür.) 35'nci maddenin (c) fıkrasına göre bağlanacak aylıklarda ise primi ödenmemiş 25 yıldan az her tam yıl için % 1 indirim yapılır.

Yaşlılık aylığı her halde yaşlılık aylığına esas olan gelirin % 90 ını aşamaz.” hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenlemeye göre aylığının hesap formülü; sigortalının en son prim ödediği (1 tam yıl ödeme şartı ile) basamağının gelir tablosu karşılığı aylık gelir tutarı x Aylık Bağlama Oranı şeklinde olacaktır. Bu şekilde tahsis talep tarihi itibariyle belirlenecek yaşlılık aylığının ilgili maddelerde düzenlenen artış oranları ve artış yasalarıyla (5073, 5282, 5454, 5565 sayılı Yasalar gibi) gösterilen artış oranları uygulanarak, sosyal destek ödeme tutarları da gözetilerek, yıllara göre ödenmesi gereken aylık tutarı belirlenmelidir.

Eldeki dava bakımından ise, 10.03.1977 - 31.12.1992 tarihleri arasında kalan 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık süresi dikkate alınarak, 8. basamaktan ve 01.01.1993 tarihi itibari ile yaşlılık aylığı bağlanan davacı hakkında davalı Kurumca, yapılan ikinci karar ile 01.09.2000 tarihinden itibaren bir yıl boyunca 8.basamakta kalmadığı gerekçesi ile 7. basamaktan aylığın ödenmeye devam edildiği,

davacının 2014 yılında yaptığı başvuru üzerine ise, davalı Kurumca üçüncü karar işlemi yapılmış ve 01.09.2000 - 25.03.2014 tarihleri arasında birikmiş olarak yeniden bir ödeme yapıldığı anlaşılmakta olup, mahkemece esas alınan rapor ile davacının başlangıçtan itibaren 8. basamakta bulunması gerektiğine ilişkin kabul yerinde ise de, öncelikle davalı Kurumdan, 01.09.2000 tarihinden sonraki dönem bakımından, 8. basamak kabul edilmesi halinde bu basamağa esas aylık gelir tablosu ve basamak göstergelerinin tespiti ile yapılması gereken aylık ve ödemeler ile birlikte davacının aylık miktarının ne şekilde belirlendiği sorulmalı,

davacının aylık miktarına ve ödemeye ilişkin bir itirazının bulunmaması halinde Kurum verileri esas alınmalı, itirazının bulunması halinde ise, öncelikle kurumun sonradan yaptığı ödeme ile birlikte hesaplamada esas alınan donelerin yasal gerekçeleri de gösterilmek sureti ile ayrıntılı aylık hesap tablosu ve yıllara göre ödenmesi gereken aylık miktarları celp edilmeli ve Kurum verilerinden ayrılma yönlerini de belirtir şekilde denetime elverişli olacak şekilde yeniden bir rapor aldırılması ile dava konusu istem yeniden değerlendirilerek, yapılacak yargılama sonuca göre, karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması,

usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.