Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/17518 K.2019/2635

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece ilamında belirtildiği şekilde davanın ... , ... , ... , ... yönünden reddine, davalılar ... Site Yönetimi ve Kurum aleyhine yönelik davanın ise kısmen kabulüne kararı verilmiştir. Hükmün, davacı, davalılardan Kurum vekili ve ... Site Yönetimi tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 01.06.2000- 25.06.2013 tarihleri arasındaki haftada üç gün olmak üzere çalışmaların tespiti istemine ilişkin olup, davacı 29.12.2015 havale tarihli dilekçesi ile 2002 yılı haziran ayında okullar tatil olduktan sonra çalışmaya başladığını belirterek, davasını 01.06.2002–25.06.2013 tarihler arasında haftada üç gün olarak hasretmekle; mahkemece yapılan yargılama sonunda; ... , ... , ... ve ... davalı sıfatının bulunmaması nedeniyle adı geçen kişiler aleyhine açılan davanın reddine; davalılar ... ve ... aleyhine açılan davanın kısmen kabulüyle, davacının 01.05.2007-25.6.2012 tarihleri arasında ...

Site Yönetimine ait 1124986 sicil numaralı işyerinde aynı 12 gün olacak şekilde toplam 888 gün çalıştığının bu sürenin dava açıldıktan sonra priminin ödendiği gerekçesi ile bu istem yönünden davanın konusuz kaldığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin de reddine, karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

1-Somut olayda 01.06.2002-2007/Mayıs arası başka kişi ve şirketlere yaptırıldığı mahkemece kabul edilmesine rağmen bunların somut olarak belirlenmemesi ve bu dönemde düzenlenen gider pusulalarında da ödemenin muhatabının gösterilmemesi; sonradan değiştirilmekle birlikte müfettiş tarafından ifadesine başvurulan site sakinlerinin beyanları ile yukarıda belirtilen hususların çelişkili olması karşısında bunları açıklığa kavuşturacak ve çelişkileri giderecek deliller araştırılıp, sonuca göre karar verilmelidir.

2-Öte yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 124. maddesi ile, “Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır. Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir.

Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hakim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hakim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Buna göre, taraf değişikliği karşı tarafın muvafakati ile gerçekleştirilebilirken maddi hata bulunması, dürüstlük kuralına aykırı olmaması veya yanlışlığın kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde ise karşı tarafın muvafakati aranmaksızın hakim tarafından kabul edilmek suretiyle yapılabilmektedir. Eldeki davada, davacı 29.12.2015 havale tarihli dilekçesi ile gerçek kişilerin taraf sıfatından çıkartılıp, ...

Site yönetiminin taraf sıfatının kabul edilmesini talep ettiği, Mahkemece alınan ara kararda ise, davalı gerçek kişiler yerine ... Site Yönetiminin taraf sıfatının kabul edildiği görülmekle; bu hususa istinaden gerçek kişiler hakkında dava olmamakla ve taraf sıfatları kaldırılmakla karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken; davanın reddine karar verilmesi isabetsizdir.

Mahkemenin, yukarıda belirtilen eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak, yazılı şekilde karar vermesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacı ve davalı ... Site Yönetimi ile davalılardan Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.