Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/17844 K.2017/3905

Rücuan tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; ilâmda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmesi ve davalılardan ... Pazarlama A.Ş. vekili tarafından duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 09/05/2017 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı ...

Pazarlama A.Ş. adına Av. ... ile davacı Kurum adına Av. ... geldiler. Diğer davalı adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı kurum, davalı işveren Şirkete ait ... sayılı araçla 21.04.2009 tarihinde yapılan trafik iş kazası sonucu araçta bulunan sigortalının vefatı nedeniyle hak sahiplerine bağlanan ilk peşin değerli gelirlerin tamamının 5510 sayılı Yasanın 21/1-4. madde hükümleri uyarınca rücuan tahsilini istemiştir. Dava, işveren davalı ... Pazarlama A.Ş. ile aynı aracın sürücüsü olduğundan bahisle davalı ...’a karşı açılmıştır.

Sigortalının ölümüyle sonuçlanan trafik kazasında % 100 taksiri bulunan sürücü ...’ya karşı açılan ve mahkumiyetle kesinleşen ceza davası sonucunda, kazaya konu ... plakalı aracı esasen kullanan sürücünün ... olmadığı, ... olduğunun anlaşılması üzerine; davacı Kurum tarafından HMK’nun 124.madde hükmü kapsamında verilen, tarafta iradi değişiklik dilekçesiyle, sürücü ...’ya husumet yöneltilmiştir.

Mahkemece, trafik iş kazasının oluşumunda dava dışı ... % 100 kusurlu bulunmuş; davacı Kurum’un HMK’nun 124. madde hükmü kapsamındaki tarafta iradi değişiklik istemi red edilmiş; dava dışı ...’ya verilen % 100 kusur, Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. madde hükmü kapsamında yapılan değerlendirmeyle davalı işveren Şirkete atfedilmek suretiyle, davalı işveren yönünden davanın kabulüne, diğer davalı ... yönünden ise, istemin reddine karar verilmiştir.

Mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Sigortalının ölümüyle sonuçlanan trafik iş kazasında % 100 kusuru bulunan sürücü ...’ya karşı açılan ve mahkumiyetiyle kesinleşen ceza dosyası içeriğinden, kazaya konu ... plakalı aracı kullanan sürücünün dava dışı ... olduğu anlaşılmaktadır.

"Tarafta iradî değişiklik" başlıklı 6100 sayılı HMK'nın 124. maddesinde; " (1) Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür.(2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır. (3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.

(4) Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir.

Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder." düzenlemesi öngörülmüş olup, anılan düzenleme çerçevesinde; sürücü sıfatıyla husumet yöneltilen ...’ın, esasen kusurlu aracı kullanan sürücü olmadığının anlaşılması karşısında, gerçek sürücü ...’ya HMK’nun 124. madde hükmü kapsamında husumet yöneltilmesi yerinde olup, anılan davalı ... yönünden esasa girilip varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi yerinde görülmemiştir.

Öte yandan davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık,

üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir.

Anılan madde hükmünden de anlaşılacağı üzere 1.fıkrada işverenin, 4. fıkrada ise üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup; her iki halde de işveren ve üçüncü kişinin sorumluluğu kusura dayalı sorumluluk olup, kusursuz sorumlulukları söz konusu değildir.

Şu halde, davalı işveren yönünden davanın yasal dayanağı da dikkate alınarak, davaya konu iş kazasında kusur durumu araştırılarak varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm sair yönler incelenmeksizin bozulmalıdır.