Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/18649 K.2017/1218

Dava, ilk tevkifat kesintisini takip eden aybaşı itibariyle Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi isteminden ibarettir.

Mahkemece, bozmaya uyularak 01.02.1999 tarihinden tescil tarihi olan 27.12.2010 tarihine kadar Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece verilen ilk kararda, davacının tarımsal faaliyeti sonucu yetiştirip teslim etmiş olduğu ürün bedellerinden, davalı Kurum adına ilk kesintinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşı olan 01/11/1999 tarihinden tescil tarihi olan 27/12/2010 tarihine kadar olan sürede Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tespit ve tesciline, karar verilmiştir.

Verilen ilk karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Temyiz edilen karar, Dairemizin 11.09.2012 tarih 2012/3009 E, 2012/14556 K sayılı kararıyla "Eldeki davaya konu somut olayda; ...'e bağlı ilgili Tarım Satış Kooperatifine 1994 – 1997 yıllar arasında davacı tarafından pamuk teslim edildiği anlaşılmakta ise de, bu teslimatlardan yapılan bir kesintiye rastlanmamıştır. Mahkemece, tevkifatın bulunmadığı yıllara yönelik yapılan araştırma, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde, 1999 - 2010 yılları arasında davacı murisinin 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi, ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunup bulunmadığı hususları ayrıntılı olarak araştırılarak, yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmelidir." şeklinde gerekçe ile bozulmuştur.

Bozma sonrası yapılan yargılamada, önceki hüküm gibi yeniden "Davacının, tarımsal faaliyeti sonucu ürün teslimini takip eden aybaşı olan 01/11/1999 tarihinden tescil tarihi olan 27/12/2010 tarihine kadar olan sürede Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tespit ve tesciline," şeklinde hüküm kurulmuştur.

Verilen işbu karar da, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Temyiz edilen işbu karar, Dairemizin 28.04.2015 tarih 2014/26094 E, 2015/7957 K sayılı kararıyla "Ancak dosya kapsamında, davacı adına teslim ettiği

pamuk ürünü bedelinden Bağ-Kur prim tevkifatının görüldüğü 16.12.1998 tarihli müstahsil makbuzu hakkında bir araştırma yapılmamıştır. Mahkemece yapılacak iş, Hukuk Genel Kurulunun 210/10-380 – 420 sayılı ilamında da belirtildiği üzere, ürün tesliminin özel kuruluşa yapılması karşısında; hak ve mükellefiyetin başlangıcı bu tevkifatın Bağ-Kur’un hesabına intikal etmesi koşuluyla tevkifat tarihini takip eden aybaşı olarak kabul edilmesi gerektiğinden, söz konusu tevkifatların Kurum hesabına intikal edip etmediğinin araştırılması; intikal etmiş ise davacının tevkifatları takip eden aybaşından itibaren ve bozma ilamımızda belirtilen ilkeler çerçevesinde sigortalı olduğunun kabulüne, intikal etmemiş ise davanın reddine karar vermek olmalıdır. "şeklinde gerekçe ile bozulmuştur.

Bozma sonrası yapılan yargılamada, "Davacının, tarımsal faaliyeti sonucu ürün teslimini takip eden aybaşı olan 01/02/1999 tarihinden tescil tarihi olan 27/12/2010 tarihine kadar olan sürede Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tespit ve tesciline,"şeklinde karar verilmiştir.

Mahkemece verilen önceki kararlar, davalı Kurum tarafından temyiz edilmiş, davacı tarafından temyiz edilmemiştir. Davalı Kurum lehine olan önceki kararlar kapsamında, Kurum lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur.

Davacının önceki kararları temyiz etmemesi karşısında davalı Kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak durumu gözetilmek süretiyle, önceki kararlarda tespitine hükmolunan sürelere uygun şekilde karar verilmesi gerekirken, fazla sürelere karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.