Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/2598 K.2016/5656

Dava, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davalı ...işyerinde 20.07.1985 tarihindeki 1 günlük çalışmasının tespiti istemine ilişkin olan davada; Mahkemece, anılan çalışmaya ilişkin işe giriş bildirgesi bulunmadığından bahisle hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun Geçici 7/1'nci maddesi uyarınca, anılan Kanunun yürürlük tarihine kadar 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Kanunun Geçici 20'nci maddesine göre oluşturulan sandıklara tabi sigortalılık başlangıçları ile hizmet sürelerinin tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirileceği ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi kuralı karşısında, davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanunun 79 ve 108'inci maddeleri olduğu kabul edilmelidir.

506 sayılı Kanunun 79'uncu maddesinin 10’ncu fıkrası(eski 8) hükmüne göre. Kuruma bildirilmeyen veya Kurumca tespit edilemeyen çalışmaların, sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesi amacıyla açılacak davaların, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde açılması gerekir. 506 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte beş yıl

olan hak düşürücü süre 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanunla on yıla çıkarılmış, ancak 07.06.1994 tarihinde yürürlüğe giren 3995 sayılı Kanunla tekrar beş yıla indirilmiştir.

Söz konusu hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir. Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi ya da çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde; Kurumca öğrenilen çalışma bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez.

İnceleme konusu olayda; dava ve uyuşmazlığa konu olan 20.07.1985 günlü çalışmaya ilişkin işe giriş bildirgesinin varlığına ulaşılamamış ise de; davalı Kurum'un gerek 12.06.2015 günlü ve gerekse 10.11.2015 günlü yazı eklerinde bulunan ...ne ait 11028.14 no'lu işyerinden verildiği anlaşılan 1985 yılı 2.dönem bodrosunda, sicilsiz kaydıyla "..." adına 20.07.1985-15.08.1985 tarihleri arası 23 günlük çalışmanın kuruma bildirildiği anlaşılmaktadır. Şu halde, anılan bildirime esas tüm kurum ve işyeri kayıtları usulünce celbedilerek, bildirime konu yapılan "..." adlı şahsın eldeki dosyanın davacısı ile aynı kişi olması halinde, hak düşürücü sürenin geçtiğinden bahsedilemeyeceğinden esasa girilip varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi hatalıdır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.