Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/3797 K.2017/4840

Dava, aksi Kurum işleminin iptali ile 01.01.2014 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne, karar verilmiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, 16.04.1968 doğumlu olan davacının, 16.04.1985 tarihinden itibaren ...’da ikamet ettiği, 02.03.1990 tarihinden itibaren de ... (hamilelik/analık koruması) niteliğiyle Ranta tabi olduğu, 12.06.2013 tarihli borçlanma talebine karşılık, davalı Kurumca 16.04.1986-30.08.1999 ile 31.1999-20.07.2001 tarihleri arasındaki süreler dikkate alınarak 5510 sayılı Yasanın 4’üncü maddesinin a bendi kapsamında yapılan tahakkuktan sonra,

süresi içerisinde 05.12.2013 tarihinde davacının ödemesinden sonra 18.12.2013 tarihli tahsis talebine davalı Kurumca 3201 sayılı Yasanın 6552 sayılı Yasa ile değişmeden önceki hükümler kapsamında red cevabı verildiği, ne var ki, 6552 sayılı Yasa değişikliği sonrasında, davacının 30.09.2014 tarihli avukatı aracılığıyla başvurduğu dilekçesinin tahsis talebi niteliğinde sayılması ile, 01.10.2014 tarihi itibari ile davacıya yaşlılık aylığı bağlandığının anlaşıldığı,

ne varki, davacının ilk tahsis talebi olan 18.12.2013 tarihi itibari ile yaşlılık aylığına müstehak olduğunun tespiti amacıyla eldeki davayı açtığı anlaşılmakta olup, mahkemece, davacının 18 yaşından sonraki süreler bakımından ranta tabi olduğu süreden, yurtdışında ev kadınlığında geçen süre kadar geriye gidilerek sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesi ve yaşlılık aylığı şartlarında da bu tarihin dikkate alınması gerektiğine dair yaklaşım sonucunda verilen kabul kararı yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır.

10.04.1965 tarihli resmi gazetede yayımlanarak 01.11.1965 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ile ...

Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin uzun vadeli sigorta kollarından olan “Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları (aylıkları)” başlıklı beşinci bölümde düzenlenen konuya ilişkin Ek Sözleşmenin 29’uncu madde 4’üncü fıkrasının “(4) Bir kimsenin Türk sigortasına girişinden önce bir ... rant sigortasına girmiş bulunması halinde, ... rant sigortasına girişi, Türk sigortasına giriş olarak kabul edilir.” hükmünü içermekte olup, anılan Uluslararası İkili Sözleşme hükmü ile sözleşme hükmünün düzenlendiği bölüm birlikte değerlendirildiğinde, bir kimsenin Türk sigortasına girmeden önce, sözleşme hükmü kapsamında,

malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından ... rant sigortasına girmiş bulunması halinde, rant sigortasına giriş tarihinin, Türk sigortasına giriş tarihi olarak kabul edilmesi gerekeceği düzenlenmiştir.

Öte yandan, dava dosyası içerisinde yer alan ve benzer nitelikteki dava dosyalarına gönderilen davalı Kurum yazıları ile ekli tercümeli ... Sigorta Merci yazılarında; ... mevzuatına göre, zorunlu prim süreleri (Türkçe deyişle uzun vade sigorta kollarından olan malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortası) olarak adlandırılan sürelerin, zorunlu ödenen prim süreleri ya da hususi hükümlere göre primi ödenmiş veya ödenmiş varsayılan süreler olarak belirtilmiştir.

Nitekim ... Federal Cumhuriyeti Sosyal Yasa (SGB) VI. Kitab’ın (... Sosyal Kanunu) konuya ilişkin Yasal Aylık Süreleri’ni düzenleyen beşinci başlık 55.maddesi “Prim ödeme süreleri, mecburi veya isteğe bağlı sigorta primlerinin ödendiği sürelerdir.

Özel yasalara göre ödenmiş kabul edilen mecburi sigorta primlerine ilişkin süreler de, mecburi sigorta primlerinin ödendiği süreler olarak kabul edilir.” hükmünü içerirken, Analığın Korunmasına Dair Yasa ile, ilgili özel yönetmeliklerde hamilelik/analık koruması sürelerinin, ödenmiş varsayılan prim süresi olarak kabul edildiğinin belirtilmesi karşısında, dava dosyası içerisinde yer alan ... sigorta kurumuna ait sigorta hesabında, davaya konu yapılan ve rant sigortasına giriş tarihi olarak öngörülen 02.03.1990 tarihini de içeren dönemde “Mutterschutz/Schwangerschaft (hamilelik/analık koruması)” olarak adlandırılan sürenin,

yukarıda bahsedilen Uluslararası Ek Sözleşme hükmü kapsamında, uzun vadeli sigorta kollarından olan malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından ... rant sigortasına giriş niteliğinde bir sigortalılık girişi olarak kabul edilmesi ile 18.12.2013 tarihli tahsis talebine göre yaşlılık aylığı şartlarının irdelenmesi gereği dikkate alınmaksızın, yazılı şekilde kanun ve uluslararası sözleşme kapsamı dışına çıkılmak suretiyle yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilerek yapılacak araştırma ve değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, taraf avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.