Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/6403 K.2016/10387

Dava, yersiz ödendiği iddia edilen yetim aylığının iadesine ilişkin icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin 2. fıkrasında, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır.

Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir.

Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı,

davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli,

varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, medula sisteminde kayıtlarda görülen adresler ilgili sağlık kuruluşlarından araştırılmalı, eşlerin boşanma sebebi, boşanma ilamında velayet, çocukla kişisel ilişki, nafaka, tazminat hükümleri varsa nasıl yerine getirildikleri belirlenmeli, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise ödeme için adına açılan banka hesabında kayıtlı yerleşim yeri saptanmalıdır.

Somut dava incelendiğinde; her ne kadar mahkemenin esas olarak kurum denetmen raporuna dayanarak hükmünü kurmuş olduğu anlaşılmakta ise de, kurum raporunun aksinin ıspatı mümkündür. Yeterli araştırmalar yapılmamıştır.

Davacı ve davacının eski eşinin adres hareketlerini içerir kayıtların ilgili nüfus müdürlüğünden istenmediği, ilgili adreslerden usulüne uygun kolluk araştırması yaptırılmadığı, medula sistemindeki adreslerin ilgili sağlık kuruluşlarından araştırılmadığı, dosyada isimleri mevcut olan ihbar eden kişiler ve denetmen raporunda isimleri geçen kişilerin tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmadığı, resen ya da tarafların göstereceği tanıkların dinlenmediği, su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiğinin araştırılmadığı, seçmen bilgi kayıtlarının istenmediği görülmektedir.

Bu nedenlerle, davacı ve davacının eski eşinin adres hareketlerini içerir kayıtlar ilgili nüfus müdürlüğünden istenmeli, ilgili adreslerden usulüne uygun kolluk araştırması yaptırılmalı, medula sistemindeki adresleri ilgili sağlık kuruluşlarından araştırılmalı, dosyada isimleri mevcut olan ihbar eden kişiler ve denetmen raporunda isimleri geçen kişiler tanık sıfatıyla dinlenmeli, varsa tarafların göstereceği tanıklar dinlenmeli, gerek görüldüğü takdirde resen belirlenecek tanık beyanlarına başvurulmalı, su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği ilgili yerlerden araştırılmalı, seçmen bilgi kayıtları istenmeli ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup hüküm bozulmalıdır.

O hâlde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.